Từ Bi Thủy Sám, Lương Hoàng Sám có trong Nam truyền?

Tóm lại: Từ Bi Thủy Sám và Lương Hoàng Sám là văn bản Bắc truyền, không có trong năm bộ Nikāya, nên bài viết nói rõ nguồn gốc mà không chê bai và không gọi đó là kinh giả. Sám hối theo Nikāya là thấy tội là tội, thú tội đúng pháp và ngăn chận ở tương lai.

Hai bản sám thuộc truyền thống nào

Nhiều Phật tử Việt Nam tụng Từ Bi Thủy Sám và Lương Hoàng Sám hằng ngày, và câu hỏi hai bản sám này có trong kinh Nam truyền không là một câu hỏi chính đáng. Câu trả lời thẳng thắn là không có trong năm bộ kinh Nikāya. Kinh Nikāya, tức năm bộ kinh gốc bằng tiếng Pāli, ngôn ngữ gốc của kinh, là kho kinh của Phật giáo Nam truyền, và hai bản sám này không nằm trong kho kinh ấy.

Hai bản sám này là văn bản của truyền thống Bắc truyền, tức truyền thống Phật giáo phát triển qua Trung Hoa và Việt Nam với kho kinh chữ Hán riêng. Người viết nói rõ nguồn gốc này với thái độ tôn trọng, vì nhiều Phật tử đã gắn bó với hai bản sám này trong đời sống tu tập hằng ngày. Bài viết không gọi hai bản sám này là kinh giả, vì từ này nặng nề và không đúng ở đây: hai bản sám là văn bản của truyền thống Bắc truyền, chỉ là không thuộc về kho kinh Nikāya mà thôi.

Sám hối theo kinh Nikāya là gì

Nếu hai bản sám dài không có trong Nikāya thì sám hối theo Nikāya là làm gì. Kinh Sa-môn Quả ghi lại lời Đức Phật dạy vua A-xà-thế sau khi vua thú nhận lỗi lầm của bản thân. Đức Phật nói với vua như sau:

“Vì Đại vương đã thấy tội ấy là một tội, đã thú tội đúng với Chánh pháp, Ta nhận tội ấy cho Đại vương.” (DN 2:100.2; Pāli: Yato ca kho tvaṁ, mahārāja, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma)

Câu nói này nêu hai điều: thấy tội là tội và thú tội đúng với Chánh pháp. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, thấy tội là tội nghĩa là không bào chữa, không đổ lỗi và không gọi lỗi là điều không phải lỗi; còn thú tội đúng với Chánh pháp nghĩa là nói ra lỗi lầm một cách đúng pháp, với người có trách nhiệm và trong hoàn cảnh phù hợp, chứ không phải là kể lể lan man hay khoe khoang lỗi lầm.

Điều Đức Phật nói về sám hối

Đức Phật nói tiếp về ý nghĩa của việc làm ấy như sau:

“Đó là một sự tiến bộ, này Đại vương, trong luật pháp của bậc Thánh, những ai thấy tội là tội, thú tội đúng với Chánh pháp, và ngăn chận ở tương lai.” (DN 2:100.3; Pāli: Vuddhihesā, mahārāja, ariyassa vinaye, yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatīti)

Chữ Pāli cho luật pháp của bậc Thánh là ariyassa vinaye, luật pháp và kỷ luật của bậc Thánh. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, ba phần của sám hối theo Nikāya vì vậy là thấy lỗi là lỗi, nói ra đúng pháp và giữ bản thân ở tương lai. Phần thứ ba cũng là phần dễ bị bỏ quên: sám hối không dừng ở việc nói ra mà còn là việc ngăn chận ở tương lai, tức không lặp lại lỗi ấy nữa.

Trang Sám hối theo kinh Nikāya: thấy lỗi là lỗi, sửa đúng pháp, giữ bản thân về sau trình bày đầy đủ phần cách thực hành sám hối theo Nikāya, và bài viết này trỏ về trang ấy thay vì lặp lại toàn bộ phần thực hành. Trang Nam tông và Bắc tông: giống nhau ở đâu, khác nhau ở đâu giúp bạn đọc hiểu thêm về sự khác nhau giữa hai truyền thống mà không rơi vào việc chê bai bên nào.

Người đang tụng hai bản sám thì nên làm gì

Bài viết không khuyên người đang tụng hai bản sám phải bỏ ngay, vì việc tụng hay không tụng là quyết định của mỗi người dựa trên truyền thống mà bản thân đang theo. Điều bài viết làm là nói rõ nguồn gốc để bạn đọc không nhầm rằng hai bản sám này là lời kinh Nikāya, và chỉ ra rằng sám hối theo Nikāya có một hình thức ngắn gọn và rõ ràng là thấy lỗi, nói ra đúng pháp và giữ bản thân về sau.

Ví dụ của người viết, không phải chuyện trong kinh: chị Lan tụng một bản sám dài đã nhiều năm, khi biết bản sám ấy không có trong Nikāya thì chị không bỏ hẳn mà vẫn giữ thói quen tụng buổi tối, đồng thời chị bắt đầu tập thêm việc mỗi tối tự xét lại một lỗi trong ngày và quyết tâm không lặp lại, và chị thấy hai việc này bổ sung cho nhau thay vì xung đột.

Trang Câu này Phật có nói không? Cách kiểm tra một câu Phật dạy trên mạng giúp bạn đọc kiểm tra những câu được cho là lời Phật mà bản thân gặp trên mạng, bằng cách đối chiếu với kinh gốc thay vì tin theo lời đồn.

Hỏi nhanh

Từ Bi Thủy Sám có trong kinh Nam truyền không?

Không có trong năm bộ kinh Nikāya, vì đó là văn bản của truyền thống Bắc truyền.

Lương Hoàng Sám có trong kinh Nam truyền không?

Không có trong năm bộ kinh Nikāya, vì đó cũng là văn bản của truyền thống Bắc truyền.

Sám hối theo Nikāya là làm gì?

Là thấy tội là tội, thú tội đúng với Chánh pháp và ngăn chận ở tương lai (DN 2, đoạn 100.3).

Có nên gọi hai bản sám là kinh giả không?

Không nên, vì hai bản sám là văn bản của truyền thống Bắc truyền, chỉ là không thuộc về kho kinh Nikāya.

Câu chốt: Hai bản sám thuộc về truyền thống Bắc truyền, còn sám hối theo Nikāya là thấy lỗi, nói ra đúng pháp và giữ bản thân về sau.

Từ Bi Thủy Sám, Lương Hoàng Sám có trong kinh Nam truyền không?