Phật Thuyết Như Vậy 78 · Iti 78

Kinh Giới Hòa Hợp

Dhātusosaṁsandana Sutta

Kinh Giới Hòa Hợp nói rằng chúng sanh tùy theo giới mà giao thân chung dòng với nhau, từ quá khứ đến hiện tại và tương lai, rồi khuyên tránh kẻ lười biếng và chung sống với bậc tinh cần viễn ly.

Trước khi đọc kinh

Tóm lại

  • Chúng sanh tùy theo giới mà giao thân chung dòng với nhau.
  • Hạng hướng hạ gần hạng hướng hạ, hạng hướng thượng gần hạng hướng thượng.
  • Kinh khuyên tránh kẻ lười không tinh tấn và chung sống với bậc tinh cần viễn ly.

Kinh Giới Hòa Hợp thuộc tập Phật Thuyết Như Vậy và mang số hiệu 78. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, bài kinh gồm ba phần: phần xuôi nêu quy luật chúng sanh tùy theo giới mà giao thân chung dòng, phần kệ dùng hình ảnh rừng dục và tấm gỗ nhỏ để nhắc hậu quả của việc gần kẻ lười, phần kết xác nhận ý nghĩa vừa được nói. Chữ dhātuso, tùy theo giới, mở đầu lời dạy. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, điểm tựa của toàn bài là khuynh hướng bên trong của mỗi người, và giới ở đây là bản chất, khuynh hướng, không phải giới luật.

Trong phần xuôi, cùng một quy luật được nhắc lại cho quá khứ, tương lai và hiện tại. Trong phần kệ, rừng dục được nói là sanh lên do cộng trú và bị chặt đứt nhờ không cộng trú. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, hình ảnh người sống đời tốt lành vẫn bị chìm khi đi với kẻ lười cho thấy sự gần gũi có sức ảnh hưởng thật, không chỉ là chuyện gặp gỡ thoáng qua.

Thuật ngữ Pāli trong kinh
dhātuso
tùy theo giới
hīnādhimuttikā
hạng chúng sanh hướng hạ
kalyāṇādhimuttikā
hạng chúng sanh hướng thượng
saṁsaggā
sự cộng trú
vanatho
ham muốn như rừng
kusītaṁ
kẻ lười biếng
ariyehi
các bậc Thánh
paṇḍitehi
những người trí tuệ

Kinh Giới Hòa Hợp

1Điều này đã được Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, và tôi đã được nghe:

Này các Tỷ-kheo, các chúng sanh tùy theo giới, giao thân chung dòng với các chúng sanh. Hạng chúng sanh hướng hạ giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng hạ. Các chúng sanh hướng thượng giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng thượng.

Này các Tỷ-kheo, trong thời gian quá khứ, các chúng sanh tùy theo giới đã giao thân, chung dòng với các chúng sanh. Hạng chúng sanh hướng hạ đã giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng hạ. Hạng chúng sanh hướng thượng đã giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng thượng.

Này các Tỷ-kheo, trong thời tương lai, các chúng sanh tùy theo giới, sẽ giao thân, sẽ chung dòng với các chúng sanh. Hạng chúng sanh hướng hạ sẽ giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng hạ. Hạng chúng sanh hướng thượng sẽ giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng thượng.

Này các Tỷ-kheo, hiện nay cũng vậy, trong thời hiện tại, các chúng sanh tùy theo giới, giao thân chung dòng với các chúng sanh. Hạng chúng sanh hướng hạ giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng hạ. Hạng chúng sanh hướng thượng giao thân, chung dòng với các chúng sanh hướng thượng.

Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. Ở đây, điều này được nói đến.
Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Dhātuso, bhikkhave, sattā sattehi saddhiṁ saṁsandanti samenti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandanti samenti. Atītampi, bhikkhave, addhānaṁ dhātusova sattā sattehi saddhiṁ saṁsandiṁsu samiṁsu. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandiṁsu samiṁsu, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandiṁsu samiṁsu. Anāgatampi, bhikkhave, addhānaṁ dhātusova sattā sattehi saddhiṁ saṁsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandissanti samessanti, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandissanti samessanti. Etarahipi, bhikkhave, paccuppannaṁ addhānaṁ dhātusova sattā sattehi saddhiṁ saṁsandanti samenti. Hīnādhimuttikā sattā hīnādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandanti samenti, kalyāṇādhimuttikā sattā kalyāṇādhimuttikehi sattehi saddhiṁ saṁsandanti samentī”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati:This was said by the Buddha, the Perfected One: that is what I heard. “Mendicants, sentient beings join together and converge because of an element: Those who have inferior convictions join together and converge with those who have inferior convictions. Those who have good convictions join together and converge with those who have good convictions. In the past … In the future … At present, too, sentient beings join together and converge because of an element. Those who have inferior convictions join together and converge with those who have inferior convictions. Those who have good convictions join together and converge with those who have good convictions.” The Buddha spoke this matter. On this it is said:

2Rừng dục được sanh lên,
Chính do sự cộng trú,
Rừng dục được chặt đứt,
Chính nhờ không cộng trú,
Như leo tấm gỗ nhỏ,
Bị chìm dưới sông lớn,
Cũng vậy, nếu đi đến
Với kẻ lười, biếng nhác,
Bậc sống đời tốt lành,
Rồi cũng bị chìm luôn.
Do vậy hãy tránh xa,
Kẻ lười không tinh tấn,
Hãy chung sống cộng trú,
Với bậc Thánh viễn ly,
Với những bậc tinh cần
Sống trong cảnh thiền định,
Với những vị thường xuyên,
Siêng năng và cần mẫn.
“Saṁsaggā vanatho jāto,
asaṁsaggena chijjati;
Parittaṁ dārumāruyha,
yathā sīde mahaṇṇave.
Evaṁ kusītamāgamma,
sādhujīvīpi sīdati;
Tasmā taṁ parivajjeyya,
kusītaṁ hīnavīriyaṁ.
Pavivittehi ariyehi,
pahitattehi jhāyibhi;
Niccaṁ āraddhaviriyehi,
paṇḍitehi sahāvase”ti.
“Socializing creates a snarl; they’re cut off by being aloof. If you’re lost in the middle of a great sea, and you clamber up on a little log, you’ll sink. So too, a person who lives well sinks by relying on a lazy person. Hence you should avoid such a lazy person who lacks energy. Dwell with the noble ones who are secluded and determined constantly energetic, the astute who practice absorption.”

3Ý nghĩa này được Thế Tôn nói đến và tôi đã được nghe.Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṁ.This too is a matter that was spoken by the Blessed One: that is what I heard.

Giải nghĩa ngắn

Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, điều đầu tiên mà người viết chú ý là sự gần gũi không xảy ra ngẫu nhiên trong bài kinh. Kinh không nói rằng mọi người gặp nhau đều giống nhau, mà nói rằng sự giao thân chung dòng diễn ra tùy theo giới. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, điều này mời bạn nhìn lại những mối quan hệ bền lâu trong đời sống và tự hỏi khuynh hướng nào đang giữ các mối quan hệ ấy lại với nhau.

Ví dụ của người viết, không phải chuyện trong kinh: chú Khải có thói quen dậy sớm tập thể dục và đọc sách, nhưng sau một thời gian thường xuyên ngồi cà phê đến khuya với nhóm bạn hay trì hoãn, chú thấy việc dậy sớm trở nên khó hơn. Hình ảnh ấy chỉ giúp bạn hình dung sức ảnh hưởng của sự cộng trú (không phải lời kinh).

Phần kệ dùng hình ảnh tấm gỗ nhỏ bị chìm dưới sông lớn để nói về người sống đời tốt lành khi đi với kẻ lười. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, hình ảnh này không nói rằng người tốt lập tức trở nên xấu, mà nói rằng sự nâng đỡ bị mất đi khi môi trường chung quanh kéo xuống.

Vì vậy kinh khuyên tránh xa kẻ lười không tinh tấn và chung sống với bậc viễn ly, tinh cần và siêng năng trong thiền định. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, lời khuyên này không phải là lời kêu gọi khinh thường người khác, mà là lời nhắc chọn môi trường sống sao cho việc tu tập được giữ vững.

Tùy theo giới mà gần gũi nhau, nên tránh kẻ lười và chung sống với bậc tinh cần viễn ly.

Viết bởi Diệu Hạnh

Nguồn trích dẫn

  1. Phật Thuyết Như Vậy 78 (Dhātusosaṁsandana Sutta, Itivuttaka 78). Bản Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka, Iti 78 trên SuttaCentral.
  2. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato dịch, SuttaCentral, phát hành theo giấy phép CC0.
  3. Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu dịch (Tiểu Bộ Kinh, Kinh Phật Thuyết Như Vậy, Chương Ba Pháp; bản trên phatphapungdung.com, lấy ngày 24/10/2026). Bản dịch tiếng Việt của HT. Thích Minh Châu, trích đăng để phụng sự Pháp thí; nếu chủ sở hữu bản quyền có yêu cầu, xin liên hệ 0902 332 970 để điều chỉnh.
  4. Tên kinh tiếng Việt do Hoan Hỉ đặt theo tên Pāli; bản dịch của HT. Thích Minh Châu không đặt tên riêng cho từng kinh trong Phật Thuyết Như Vậy.

Đọc tiếp