Kinh Châu Báu

1Phàm ở tại đời này,
Có sanh linh tụ hội,
Hoặc trên cõi đất này,
Hoặc chính giữa hư không
Mong rằng mọi sanh linh,
Được đẹp ý vui lòng,
Vậy, hãy nên cẩn thận,
Lắng nghe lời dạy này.Yānīdha bhūtāni samāgatāni, Bhummāni vā yāni va antalikkhe; Sabbeva bhūtā sumanā bhavantu, Athopi sakkacca suṇantu bhāsitaṁ.Whatever beings have gathered here, on the ground or in the sky: may beings all be of happy heart, and listen carefully to what is said.

2Do vậy các sanh linh,
Tất cả hãy chú tâm,
Khởi lên lòng từ mẫn,
Đối với mọi loài, người.
Ban ngày và ban đêm,
Họ đem vật cúng dường,
Do vậy không phóng dật,
Hãy giúp hộ trì họ.Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe, Mettaṁ karotha mānusiyā pajāya; Divā ca ratto ca haranti ye baliṁ, Tasmā hi ne rakkhatha appamattā.So pay heed, all you beings, have love for humankind, who day and night bring offerings; please protect them diligently.

3Phàm có tài sản gì,
Đời này hay đời sau,
Hay ở tại thiên giới,
Có châu báu thù thắng,
Không gì sánh bằng được,
Với Như Lai, Thiện Thệ
Như vậy, nơi Đức Phật,
Là châu báu thù diệu,
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Yaṁ kiñci vittaṁ idha vā huraṁ vā, Saggesu vā yaṁ ratanaṁ paṇītaṁ; Na no samaṁ atthi tathāgatena, Idampi buddhe ratanaṁ paṇītaṁ; Etena saccena suvatthi hotu.There’s no wealth in this life or the next, no sublime gem in the heavens, that equals the Realized One. This sublime gem is in the Buddha: by this truth, may you be well!

4Đoạn diệt và ly tham,
Bất tử và thù diệu,
Phật Thích Ca Mâu-Ni,
Chứng pháp ấy trong thiền.
Không gì sánh bằng được,
Với pháp thù diệu ấy.
Như vậy, nơi Chánh pháp,
Là châu báu thù diệu,
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Khayaṁ virāgaṁ amataṁ paṇītaṁ, Yadajjhagā sakyamunī samāhito; Na tena dhammena samatthi kiñci, Idampi dhamme ratanaṁ paṇītaṁ; Etena saccena suvatthi hotu.Ending, dispassion, the undying, the sublime, attained by the Sakyan Sage immersed in samādhi; there is nothing equal to that Dhamma. This sublime gem is in the Dhamma: by this truth, may you be well!

5Phật Thế Tôn thù thắng,
Nói lên lời tán thán,
Pháp thiền định trong sạch,
Liên tục không gián đoạn,
Không gì sánh bằng được,
Pháp thiền vi diệu ấy,
Như vậy, nơi Chánh pháp,
Là châu báu thù diệu
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Yaṁ buddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṁ, Samādhimānantarikaññamāhu; Samādhinā tena samo na vijjati, Idampi dhamme ratanaṁ paṇītaṁ; Etena saccena suvatthi hotu.The purity praised by the highest Buddha is said to be the “immersion with immediate fruit”; no equal to that immersion is found. This sublime gem is in the Dhamma: by this truth, may you be well!

6Tám vị bốn đôi này,
Được bậc thiện tán thán,
Chúng đệ tử Thiện Thệ,
Xứng đáng được cúng dường.
Bố thí các vị ấy,
Được kết quả to lớn.
Như vậy, nơi Tăng chúng,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Ye puggalā aṭṭha sataṁ pasatthā, Cattāri etāni yugāni honti; Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā, Etesu dinnāni mahapphalāni; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.The eight individual persons praised by the good are the four pairs of the Holy One’s disciples; they are worthy of religious donations, what’s given to them is very fruitful. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

7Các vị lòng ít dục,
Với ý thật kiên trì,
Khéo liên hệ mật thiết,
Lời dạy Gotama!.
Họ đạt được quả vị,
Họ thể nhập bất tử,
Họ chứng đắc dễ dàng,
Hưởng thọ sự tịch tịnh,
Như vậy, nơi tăng chúng,
Là châu báu thù diệu,
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Ye suppayuttā manasā daḷhena, Nikkāmino gotamasāsanamhi; Te pattipattā amataṁ vigayha, Laddhā mudhā nibbutiṁ bhuñjamānā; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.Dedicated to Gotama’s dispensation, strong-minded, free of sense desire, they’ve attained the goal, plunged into freedom from death, and enjoy the quenching they’ve freely gained. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

8Như vậy cột trụ đá,
Khéo y tựa lòng đất,
Dầu có gió bốn phương,
Cũng không thể dao động,
Ta nói bậc chơn nhân,
Giống như ví dụ này.
Vị thể nhập với tuệ,
Thấy được những Thánh đế,
Như vậy, nơi Tăng chúng,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Yathindakhīlo pathavissito siyā, Catubbhi vātehi asampakampiyo; Tathūpamaṁ sappurisaṁ vadāmi, Yo ariyasaccāni avecca passati; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.As Indra’s pillar rooted in earth is not shaken by the four winds, I say a true person is like this, who sees the noble truths in experience. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

9Những vị khéo giải thích,
Những sự thật Thánh đế,
Những vị khéo thuyết giảng,
Với trí tuệ thâm sâu,
Dầu họ có hết sức,
Phóng dật không tự chế,
Họ cũng không đến nỗi,
Sanh hữu lần thứ tám.
Như vậy, nơi Tăng chúng,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Ye ariyasaccāni vibhāvayanti, Gambhīrapaññena sudesitāni; Kiñcāpi te honti bhusaṁ pamattā, Na te bhavaṁ aṭṭhamamādiyanti; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.Those who fathom the noble truths taught by the one of deep wisdom, do not take an eighth life, even if they are hugely negligent. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

10–11Vị ấy nhờ đầy đủ,
Với chánh kiến sáng suốt,
Do vậy, có ba pháp,
Được hoàn toàn từ bỏ.
Thân kiến và nghi hoặc,
Giới cấm thủ cũng không;
Đối với bốn đọa xứ,
Hoàn toàn được giải thoát;
Vị ấy không thể làm,
Sáu điều ác căn bản.
Như vậy, nơi Tăng chúng,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Sahāvassa dassanasampadāya, Tayassu dhammā jahitā bhavanti; Sakkāyadiṭṭhī vicikicchitañca, Sīlabbataṁ vāpi yadatthi kiñci. Catūhapāyehi ca vippamutto, Chaccābhiṭhānāni abhabba kātuṁ; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.When they attain to vision they give up three things: substantialist view, doubt, and any attachment to precepts and observances. They’re freed from the four places of loss, and cannot do six things. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

12Dầu vị ấy có làm
Điều ác gì đi nữa,
Với thân hay với lời,
Kể cả với tâm ý,
Vị ấy không có thể
Che đậy việc làm ấy,
Vị ấy được nói rằng,
Không thể thấy ác đạo.
Như vậy, nơi Tăng chúng,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Kiñcāpi so kamma karoti pāpakaṁ, Kāyena vācā uda cetasā vā; Abhabba so tassa paṭicchadāya, Abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.Even if they do a bad deed by body, speech, or mind, they are unable to conceal it; this, it’s said, is the inability of one who has seen the truth. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

13Đẹp là những cây rừng
Có bông hoa đầu ngọn,
Trong tháng ba nóng bức,
Những ngày hạ đầu tiên,
Pháp thù thắng thuyết giảng,
Được ví dụ như vậy,
Pháp đưa đến Niết-bàn,
Pháp hạnh phúc tối thượng.
Như vậy, nơi Đức Phật,
Là châu báu thù diệu
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Vanappagumbe yatha phussitagge, Gimhānamāse paṭhamasmiṁ gimhe; Tathūpamaṁ dhammavaraṁ adesayi, Nibbānagāmiṁ paramaṁ hitāya; Idampi buddhe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.Like a tall forest tree crowned with flowers in the first month of summer; that’s how he taught the superb Dhamma, leading to extinguishment, the ultimate benefit. This sublime gem is in the Buddha: by this truth, may you be well!

14Cao thượng, biết cao thượng,
Cho, đem lại cao thượng,
Bậc vô thượng thuyết giảng,
Pháp cao thượng thù thắng.
Như vậy, nơi đức Phật,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Varo varaññū varado varāharo, Anuttaro dhammavaraṁ adesayi; Idampi buddhe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.The superb, knower of the superb, giver of the superb, bringer of the superb; taught the superb Dhamma supreme. This sublime gem is in the Buddha: by this truth, may you be well!

15Nghiệp cũ đã đoạn tận,
Nghiệp mới không tạo nên,
Với tâm tư từ bỏ,
Trong sanh hữu tương lai.
Các hột giống đoạn tận,
Ước muốn không tăng trưởng,
Bậc trí chứng Niết-bàn,
Ví như ngọn đèn này.
Như vậy, nơi Tăng chúng,
Là châu báu thù diệu.
Mong với sự thật này,
Được sống chơn hạnh phúc.Khīṇaṁ purāṇaṁ nava natthi sambhavaṁ, Virattacittāyatike bhavasmiṁ; Te khīṇabījā avirūḷhichandā, Nibbanti dhīrā yathāyaṁ padīpo; Idampi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ, Etena saccena suvatthi hotu.The old is ended, nothing new is produced; their minds have no desire for future rebirth. Withered are the seeds, there’s no desire for growth, those attentive ones are extinguished like this lamp. This sublime gem is in the Saṅgha: by this truth, may you be well!

16Phàm ở tại đời này,
Có sanh linh tụ hội,
Hoặc trên cõi đất này,
Hoặc chính giữa hư không,
Hãy đảnh lễ đức Phật,
Đã như thực đến đây,
Được loài Trời, loài Người,
Đảnh lễ và cúng dường.
Mong rằng với hạnh này,
Mọi loài được hạnh phúc.Yānīdha bhūtāni samāgatāni, Bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṁ devamanussapūjitaṁ, Buddhaṁ namassāma suvatthi hotu.Whatever beings have gathered here, on the ground or in the sky: the Realized One is honored by gods and humans! We bow to the Buddha! May you be safe!

17Phàm ở tại nơi này,
Có sanh linh tụ hội,
Hoặc trên cõi đất này,
Hoặc chính giữa hư không.
Hãy đảnh lễ Chánh pháp,
Đã như thực đến đây,
Được loài Trời, loài Người,
Đảnh lễ và cúng dường.
Mong rằng với hạnh này,
Mọi loài được hạnh phúc.Yānīdha bhūtāni samāgatāni, Bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṁ devamanussapūjitaṁ, Dhammaṁ namassāma suvatthi hotu.Whatever beings have gathered here, on the ground or in the sky: the Realized One is honored by gods and humans! We bow to the Dhamma! May you be safe!

18Phàm ở tại nơi này,
Có sanh linh tụ hội,
Hoặc trên cõi đất này,
Hoặc chính giữa hư không.
Hãy đảnh lễ chúng Tăng
Đã như thực đến đây,
Được loài Trời, loài Người,
Đảnh lễ và cúng dường.
Mong rằng với hạnh này,
Mọi loài được hạnh phúc.Yānīdha bhūtāni samāgatāni, Bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṁ devamanussapūjitaṁ, Saṅghaṁ namassāma suvatthi hotūti.Whatever beings have gathered here, on the ground or in the sky: the Realized One is honored by gods and humans! We bow to the Saṅgha! May you be safe!