Kinh Dhaniya

1Dhaniya:

Cơm ta, nấu đã chín,
Sữa uống, ta vắt xong,
Mục đồng Dhaniya,
Đã nói lên như vậy.
Trên bờ sông Mahì,
Ta chung sống đồng cư,
Chòi lá được khéo lợp,
Lửa đốt được cháy đỏ.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Pakkodano duddhakhīrohamasmi, (iti dhaniyo gopo) Anutīre mahiyā samānavāso; Channā kuṭi āhito gini, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I’ve boiled my rice and drawn my milk,” said Dhaniya the rancher, “I stay with my family along the bank of the Mahī. My hut is roofed, my sacred fire kindled: so rain forth, heavens, if you wish.”

2Thế Tôn:

Ta đoạn được phẫn nộ,
Tâm hoang vu không còn,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác
Đã nói lên như vậy.
Trên bờ sông Mahì,
Ta chỉ sống một đêm,
Chòi lá được rộng mở,
Lửa đốt được tịch tịnh.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Akkodhano vigatakhilohamasmi, (iti bhagavā) Anutīre mahiyekarattivāso; Vivaṭā kuṭi nibbuto gini, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I boil not with anger and have drawn out hard-heartedness,” said the Buddha, “I stay for one night along the bank of the Mahī. My hut is wide open, my fire is quenched: so rain forth, heavens, if you wish.”

3Dhaniya:

Ruồi lằn và muỗi mòng,
Ở đây không tìm thấy,
Mục đồng Dhaniya,
Đã nói lên như vậy.
Trên cánh đồng cỏ mọc,
Đàn bò đi ăn cỏ,
Dầu cơn mưa có đến,
Chúng có thể chịu đựng.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Andhakamakasā na vijjare, (iti dhaniyo gopo) Kacche rūḷhatiṇe caranti gāvo; Vuṭṭhimpi saheyyumāgataṁ, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“No gadflies or mosquitoes are found,” said Dhaniya, “cows graze on the lush meadow grass. They get by even when the rain comes: so rain forth, heavens, if you wish.”

4Thế Tôn:

Các bè đã được cột,
Khéo tác thành tốt đẹp,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác
Đã nói lên như vậy.
Ai qua được bờ kia,
Nhiếp phục dòng nước mạnh,
Lợi ích của chiếc bè,
Đâu còn thấy cần thiết.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Baddhāsi bhisī susaṅkhatā, (iti bhagavā) Tiṇṇo pāragato vineyya oghaṁ; Attho bhisiyā na vijjati, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I bound a raft and prepared it well,” said the Buddha, “and with it I crossed over, went to the far shore, and dispelled the flood. Now I have no need for a raft: so rain forth, heavens, if you wish.”

5Dhaniya:

Vợ ta khéo nhu thuận,
Không có tham dục gì,
Mục đồng Dhaniya
Đã nói lên như vậy.
Đã lâu ngày chung sống,
Vừa đẹp ý đẹp lòng,
Ta không nghe điều gì,
Thuộc ác hạnh về nàng.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Gopī mama assavā alolā, (iti dhaniyo gopo) Dīgharattaṁ saṁvāsiyā manāpā; Tassā na suṇāmi kiñci pāpaṁ, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“My wife is obedient, not wanton,” said Dhaniya, “long have we lived together happily. I hear nothing bad about her: so rain forth, heavens, if you wish.”

6Thế Tôn:

Tâm Ta khéo nhu thuận,
Được giải thoát, mở rộng,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác
Đã nói lên như vậy.
Lâu ngày tu viên mãn,
Khéo nhiếp phục chế ngự,
Trong Ta các pháp ác,
Không còn được tìm thấy.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Cittaṁ mama assavaṁ vimuttaṁ, (iti bhagavā) Dīgharattaṁ paribhāvitaṁ sudantaṁ; Pāpaṁ pana me na vijjati, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“My mind is obedient and freed,” said the Buddha, “long nurtured and well-tamed. Nothing bad is found in me: so rain forth, heavens, if you wish.”

7Dhaniya:

Với lợi tức thâu hoạch,
Ta tự nuôi sống ta,
Mục đồng Dhaniya
Đã nói lên như vậy,
Con ta và cả ta,
Sống chung không bệnh hoạn,
Ta không nghe điều gì,
Thuộc ác hạnh về chúng.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Attavetanabhatohamasmi, (iti dhaniyo gopo) Puttā ca me samāniyā arogā; Tesaṁ na suṇāmi kiñci pāpaṁ, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I am self-employed,” said Dhaniya, “and my healthy children likewise. I hear nothing bad about them: so rain forth, heavens, if you wish.”

8Thế Tôn:

Ta không có làm mướn,
Cho một ai ở đời,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác
Đã nói lên như vậy
Với điều được chứng đắc,
Ta du hành thế giới,
Về tiền công cần thiết,
Không thể có nơi Ta.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Nāhaṁ bhatakosmi kassaci, (iti bhagavā) Nibbiṭṭhena carāmi sabbaloke; Attho bhatiyā na vijjati, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I am no one’s lackey,” said the Buddha, “with what I have earned I wander the world. I have no need for wages: so rain forth, heavens, if you wish.”

9Dhaniya:

Đây có các bò cái,
Đây có các bò con,
Mục đồng Dhaniya
Đã nói lên như vậy.
Đây có những bò mẹ,
Mang thai, nối giống dòng,
Đây có những bò đực,
Những con chúa đầu đàn.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Atthi vasā atthi dhenupā, (iti dhaniyo gopo) Godharaṇiyo paveṇiyopi atthi; Usabhopi gavampatīdha atthi, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I have heifers and sucklings,” said Dhaniya, “cows in calf and breeding cows. I’ve also got a bull, captain of the herd here: so rain forth, heavens, if you wish.”

10Thế Tôn:

Đây không có bò cái,
Đây không có bò con,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác
Đã nói lên như vậy.
Đây không có bò mẹ,
Mang thai, nối giống dòng,
Đây không có bò đực,
Những con chúa đầu đàn.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Natthi vasā natthi dhenupā, (iti bhagavā) Godharaṇiyo paveṇiyopi natthi; Usabhopi gavampatīdha natthi, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“I have no heifers or sucklings,” said the Buddha, “no cows in calf or breeding cows. I haven’t got a bull, captain of the herd here: so rain forth, heavens, if you wish.”

11Dhaniya:

Cây cột được đóng sâu,
Không còn bị dao động,
Mục đồng Dhaniya
Đã nói lên như vậy.
Các dây bằng cây lau,
Được bện lại mới chắc,
Và các con bò con,
Không thể nào giật đứt.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Khilā nikhātā asampavedhī, (iti dhaniyo gopo) Dāmā muñjamayā navā susaṇṭhānā; Na hi sakkhinti dhenupāpi chettuṁ, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“The stakes are driven in, unshakable,” said Dhaniya, “The grass halters are new and well-woven, not even the sucklings can break them: so rain forth, heavens, if you wish.”

12Thế Tôn:

Giống như con bò đực,
Giật đứt các trói buộc,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác
Đã nói lên như vậy.
Như voi làm bựt đứt
Các giây leo héo mục,
Ta không còn đi đến,
Chỗ thai tạng tái sanh.
Nếu là ý người muốn,
Thần mưa, hãy mưa đi.“Usabhoriva chetva bandhanāni, (iti bhagavā) Nāgo pūtilataṁva dālayitvā; Nāhaṁ punupessaṁ gabbhaseyyaṁ, Atha ce patthayasī pavassa deva”.“Like a bull I broke the bonds,” said the Buddha, “like an elephant I snapped the vine. I will never lie in a womb again: so rain forth, heavens, if you wish.”

13Rồi mưa lớn đổ xuống,
Làm đầy tràn đất trũng,
Làm tràn ngập đất cao,
Nghe trời gầm, mưa, thét,
Mục đồng Dhaniya,
Nói lên lời như sau:Ninnañca thalañca pūrayanto, Mahāmegho pavassi tāvadeva; Sutvā devassa vassato, Imamatthaṁ dhaniyo abhāsatha.Right then a vast cloud rained forth, soaking the uplands and valleys. Hearing the heavens rain down, Dhaniya said this:

14Dhaniya:

Lợi thay cho chúng ta,
Đâu phải là lợi nhỏ,
Chúng ta được chiêm ngưỡng,
Bậc Chánh Giác, Thế Tôn.
Ôi! Kính bậc Pháp nhãn,
Con xin quy y Ngài,
Kính bậc Đại ẩn sĩ,
Hãy là Thầy chúng con.“Lābhā vata no anappakā, Ye mayaṁ bhagavantaṁ addasāma; Saraṇaṁ taṁ upema cakkhuma, Satthā no hohi tuvaṁ mahāmuni.“It is no small gain for us that we have seen the Buddha. We come to you for refuge, Clear-eyed One. O great sage, please be our Teacher.

15–17Vợ con và cả con,
Là những người nhu thuận,
Xin sống đời Phạm hạnh,
Dưới chân bậc Thiện Thệ.
Được đến bờ bên kia,
Vượt khỏi sanh già chết,
Chúng con sẽ trở thành
Người đoạn tận đau khổ.

Màra:

Ai có các con trai,
Hoan hỷ với con trai,
Đây là lời Ác ma,
Đã nói lên như vậy
Người chủ các con bò,
Hoan hỷ với con bò.
Còn người thì hoan hỷ,
Đối với sự sanh y,
Ai không có sanh y,
không thể có hoan hỷ.

Thế Tôn:

Ai có các con trai,
Sầu muộn với con trai,
Bậc Thế Tôn, Chánh Giác,
Đã nói lên như vậy.
Người chủ các con bò,
Sầu muộn với con bò;
Sầu muộn của con người,
Chính do sự sanh y,
Ai không có sanh y,
Không thể có sầu muộn.Gopī ca ahañca assavā, Brahmacariyaṁ sugate carāmase; Jātimaraṇassa pāragū, Dukkhassantakarā bhavāmase”. “Nandati puttehi puttimā, (iti māro pāpimā) Gomā gohi tatheva nandati; Upadhī hi narassa nandanā, Na hi so nandati yo nirūpadhi”. “Socati puttehi puttimā, (iti bhagavā) Gomā gohi tatheva socati; Upadhī hi narassa socanā, Na hi so socati yo nirūpadhī”ti. Dhaniyasuttaṁ dutiyaṁ.My wife and I, obedient, shall lead the spiritual life under the Holy One. Gone beyond birth and death, we shall make an end of suffering.” “Children bring you delight!” said Māra the Wicked, “Cattle also bring you delight! For attachments are a man’s delight; without attachments there’s no delight.” “Your children bring you sorrow,” said the Buddha, “Your cattle also bring you sorrow. For attachments are a man’s sorrow; without attachments there are no sorrows.”