Tăng Chi Bộ 5.196 · AN 5.196

Kinh Năm Mộng Lớn

Mahāsupina Sutta

Trước khi giác ngộ, Bồ-tát thấy năm mộng lớn, và kinh giải nghĩa từng mộng, từ chứng ngộ Vô thượng Chánh đẳng giác đến thọ dụng vật dụng không tham đắm.

Trước khi đọc kinh

Tóm lại

  • Mộng đất lớn làm giường và núi Tuyết làm gối ứng với chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
  • Cỏ tiriya mọc từ rốn chạm đến trời ứng với Thánh đạo tám ngành được giác ngộ và tuyên bố cho chư Thiên và loài Người.
  • Sâu trắng đầu đen, bốn chim thành trắng và núi phân không nhớp ứng với gia chủ quy y, bốn giai cấp chứng giải thoát và thọ dụng không tham đắm.

Kinh Năm Mộng Lớn thuộc Tăng Chi Bộ và mang số hiệu AN 5.196 trong kinh Nikāya, tức năm bộ kinh gốc bằng tiếng Pāli, ngôn ngữ ghi lại lời kinh. Kinh kể rằng trước khi giác ngộ, khi còn là Bồ-tát, Đức Phật thấy năm mộng lớn. Năm mộng được kể ở các đoạn từ 1.3 đến 5.1, và ý nghĩa của từng mộng được nói ở các đoạn từ 6.1 đến 10.1.

Chữ Pāli cho mộng lớn là mahāsupina, tức giấc mộng lớn, và bậc thấy mộng được gọi là bodhisatta, tức Bồ-tát, vị đang hướng đến giác ngộ. Kinh không bàn về giấc mơ của người thường mà chỉ ghi lại năm mộng của Bồ-tát và ý nghĩa mà chính kinh gắn cho từng mộng.

Thuật ngữ Pāli trong kinh
mahāsupina
mộng lớn
bodhisatta
Bồ-tát
tathāgata
Như Lai
himavā
núi Tuyết
tiṇajāti
loài cỏ
sakuṇā
chim
vaṇṇā
giai cấp
vimutti
giải thoát

Kinh Năm Mộng Lớn

1.1–1.2—Trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, này các Tỷ-kheo, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, có năm mộng lớn hiện ra. Thế nào là năm?“Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato pañca mahāsupinā pāturahesuṁ. Katame pañca?“Mendicants, before his awakening five great dreams appeared to the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha, when he was still not awake but intent on awakening. What five?

1.3–1.4Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy đất lớn này là giường lớn, Tuyết sơn, vua các loài núi là các gối, tay trái đặt nằm trên biển phía Đông, tay mặt nằm trên biển phía Tây, hai chân nằm trên biển phía Nam. Trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, mộng lớn thứ nhất này được hiện ra.Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ mahāpathavī mahāsayanaṁ ahosi, himavā pabbatarājā bibbohanaṁ ahosi, puratthime samudde vāmo hattho ohito ahosi, pacchime samudde dakkhiṇo hattho ohito ahosi, dakkhiṇe samudde ubho pādā ohitā ahesuṁ. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ paṭhamo mahāsupino pāturahosi.This great earth was his bed. Himalaya, king of mountains, was his pillow. His left hand was laid down in the eastern sea. His right hand was laid down in the western sea. And both his feet were laid down in the southern sea. This is the first great dream that appeared to the Realized One before his awakening.

2.1–2.2Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy từ nơi lỗ rún, cỏ tiriya mọc ra, mọc cho đến khi chạm đến trời rồi mới dừng lại. Trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, mộng lớn thứ hai này được hiện ra.Puna caparaṁ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṁ āhacca ṭhitā ahosi. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ dutiyo mahāsupino pāturahosi.Next, a kind of grass called ‘the crosser’ grew up from his navel and stood pressing against the cloudy sky. This is the second great dream that appeared to the Realized One before his awakening.

3.1–3.2Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy các con sâu trắng, đầu đen, bò ra từ chân cho đến đầu gối và che đậy chúng. Trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, mộng lớn thứ ba này được hiện ra.Puna caparaṁ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato setā kimī kaṇhasīsā pādehi ussakkitvā (…) yāva jāṇumaṇḍalā paṭicchādesuṁ. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ tatiyo mahāsupino pāturahosi.Next, white caterpillars with black heads crawled up from his feet and covered his knees. This is the third great dream that appeared to the Realized One before his awakening.

4.1–4.2Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy bốn con chim màu sắc khác nhau, từ bốn phương bay đến, rơi xuống chân Ngài và trở thành trắng toát. Trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, mộng lớn thứ tư này được hiện ra.Puna caparaṁ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato cattāro sakuṇā nānāvaṇṇā catūhi disāhi āgantvā pādamūle nipatitvā sabbasetā sampajjiṁsu. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ catuttho mahāsupino pāturahosi.Next, four birds of different colors came from the four quarters. They fell at his feet, turning pure white. This is the fourth great dream that appeared to the Realized One before his awakening.

5.1–5.2Lại nữa, này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy Ngài đi kinh hành qua lại trên hòn núi đầy phân, nhưng không bị nhớp vì phân. Trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, mộng lớn thứ năm này được hiện ra.Puna caparaṁ, bhikkhave, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno mahato mīḷhapabbatassa uparūpari caṅkamati alippamāno mīḷhena. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ pañcamo mahāsupino pāturahosi.Next, he walked back and forth on top of a big mountain of filth while remaining unsoiled. This is the fifth great dream that appeared to the Realized One before his awakening.

6.1–6.3Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy quả đất lớn này làm giường nằm lớn, núi Tuyết sơn, vua các loài núi làm các gối, tay trái đặt nằm trên biển phía Đông, tay mặt nằm trên biển phía Tây, hai chân đặt nằm trên biển phía Nam. Này các Tỷ-kheo, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác Ngài chứng được Vô thượng Chánh giác ngộ, Chánh Đẳng Giác. Trong khi Ngài Chánh Đẳng giác ngộ, mộng lớn thứ nhất này được hiện ra.Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṁ mahāpathavī mahāsayanaṁ ahosi, himavā pabbatarājā bibbohanaṁ ahosi, puratthime samudde vāmo hattho ohito ahosi, pacchime samudde dakkhiṇo hattho ohito ahosi, dakkhiṇe samudde ubho pādā ohitā ahesuṁ; tathāgatena, bhikkhave, arahatā sammāsambuddhena anuttarā sammāsambodhi abhisambuddhā. Tassā abhisambodhāya ayaṁ paṭhamo mahāsupino pāturahosi.Now, as to when, before his awakening, the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha was still not awake but intent on awakening. This great earth was his bed. Himalaya, king of mountains, was his pillow. His left hand was laid down in the eastern sea. His right hand was laid down in the western sea. And both his feet were laid down in the southern sea. This was fulfilled when the Buddha awakened to the perfect awakening. This was the first great dream that appeared to him while he was still not awakened.

7.1–7.3Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy từ nơi lỗ rún, cỏ tiriya mọc ra, mọc cho đến khi chạm đến trời rồi mới dừng lại. Này các Tỷ-kheo, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Thánh đạo tám ngành được hoàn toàn giác ngộ và khéo tuyên bố cho chư Thiên và loài Người. Trong khi Ngài chánh giác ngộ, mộng lớn thứ hai này được hiện ra.Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṁ āhacca ṭhitā ahosi; tathāgatena, bhikkhave, arahatā sammāsambuddhena ariyo aṭṭhaṅgiko maggo abhisambujjhitvā yāva devamanussehi suppakāsito. Tassa abhisambodhāya ayaṁ dutiyo mahāsupino pāturahosi.As to when a kind of grass called ‘the crosser’ grew up from his navel and stood pressing against the cloudy sky. This was fulfilled when, after the Buddha had awakened to the noble eightfold path, it was fully revealed among gods and humans. This was the second great dream that appeared to him while he was still not awakened.

8.1–8.3Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy các con sâu trắng, đầu đen, bò ra từ chân cho đến đầu gối và che đậy chúng. Này các Tỷ-kheo, nhiều gia chủ bận áo trắng quy y Như Lai cho đến trọn đời. Trong khi Ngài chánh giác ngộ, mộng lớn thứ ba này được hiện ra.Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato setā kimī kaṇhasīsā pādehi ussakkitvā yāva jāṇumaṇḍalā paṭicchādesuṁ; bahū, bhikkhave, gihī odātavasanā tathāgataṁ pāṇupetā saraṇaṁ gatā. Tassa abhisambodhāya ayaṁ tatiyo mahāsupino pāturahosi.As to when white caterpillars with black heads crawled up from his feet and covered his knees. This was fulfilled when many white-clothed laypeople went for refuge to him for life. This was the third great dream that appeared to him while he was still not awakened.

9.1–9.3Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy bốn con chim màu sắc khác nhau, từ bốn phương bay đến, rơi xuống chân Ngài và trở thành trắng toát. Bốn giai cấp này, này các Tỷ-kheo, Sát-đế-ly, Bà-la-môn, Tỳ-xá, Thủ-đà, sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, các vị ấy chứng ngộ vô thượng giải thoát. Trong khi Ngài chánh giác ngộ, mộng lớn thứ tư này được hiện ra.Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato cattāro sakuṇā nānāvaṇṇā catūhi disāhi āgantvā pādamūle nipatitvā sabbasetā sampajjiṁsu; cattārome, bhikkhave, vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā anuttaraṁ vimuttiṁ sacchikaronti. Tassa abhisambodhāya ayaṁ catuttho mahāsupino pāturahosi.As to when four birds of different colors came from the four quarters. They fell at his feet, turning pure white. This was fulfilled when members of the four classes—aristocrats, brahmins, peasants, and menials—went forth from the lay life to homelessness in the teaching and training proclaimed by the Realized One and realized supreme freedom. This was the fourth great dream that appeared to him while he was still not awakened.

10.1–10.3Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát mộng thấy Ngài đi kinh hành qua lại trên hòn núi đầy phân, nhưng không bị nhớp vì phân. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Và ở đây, Như Lai thọ hưởng không bị trói buộc không bị tham đắm, không bị mê say, thấy sự nguy hại có trí tuệ và xuất ly. Trong khi Ngài chánh giác ngộ, mộng lớn thứ năm này được hiện ra.Yampi, bhikkhave, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno mahato mīḷhapabbatassa uparūpari caṅkamati alippamāno mīḷhena; lābhī, bhikkhave, tathāgato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ, taṁ tathāgato agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Tassa abhisambodhāya ayaṁ pañcamo mahāsupino pāturahosi.As to when he walked back and forth on top of a big mountain of filth while remaining unsoiled. This was fulfilled when the Realized One received robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. And he used them untied, uninfatuated, unattached, seeing the drawbacks, and understanding the escape. This was the fifth great dream that appeared to him while he was still not awakened.

11.1–11.2Này các Tỷ-kheo, trước khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác được giác ngộ, trước khi thành Chánh Đẳng Giác, còn là Bồ-tát năm mộng lớn này được hiện ra.

Bộ kinh nầy được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch từ tạng Pali sang Việt ngữ năm 1976–1977, và được Viện Phật Học Vạn Hạnh, Sài Gòn, ấn hành năm 1980–1981. Trong chương trình phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được hiệu đính thành 4 tập và tái bản năm 1996, qua số thứ tự 21, 22, 23, và 24.

These texts have been used with the kind permission of the webmaster of http://www.budsas.net/

Prepared for SuttaCentral by Ayya Vimala.
Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ime pañca mahāsupinā pāturahesun”ti. Chaṭṭhaṁ.Before his awakening these five great dreams appeared to the Realized One, the perfected one, the fully awakened Buddha, when he was still not awake but intent on awakening.”

Giải nghĩa ngắn

Kinh kể năm mộng theo cùng một khuôn: mỗi mộng hiện ra trước khi giác ngộ, rồi kinh nhắc lại mộng ấy và gắn cho nó một ý nghĩa. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, khuôn lặp lại này giúp người đọc thấy rõ rằng ý nghĩa của mộng nằm ở phần giải nghĩa của kinh, chứ không nằm ở hình ảnh trong mộng.

Mộng thứ nhất là đất lớn làm giường, núi Tuyết làm gối, tay trái đặt trên biển Đông, tay phải đặt trên biển Tây, hai chân đặt trên biển Nam, và kinh giải rằng mộng này ứng với chứng Vô thượng Chánh đẳng giác. Mộng thứ hai là cỏ tiriya mọc từ rốn chạm đến trời, và kinh giải rằng mộng này ứng với Thánh đạo tám ngành được giác ngộ và được tuyên bố cho chư Thiên và loài Người.

Ví dụ của người viết, không phải chuyện trong kinh. Chị Lan có lần nằm mơ bay qua một dòng sông, chị đem giấc mơ ấy hỏi người quen xem là điềm gì (không phải lời kinh). Người viết ghi lại chuyện này để nhắc rằng kinh chỉ giải nghĩa năm mộng của Bồ-tát, và kinh không dạy cách giải mộng cho giấc mơ của người thường.

Mộng thứ ba là sâu trắng đầu đen bò lên đến đầu gối, và kinh giải rằng nhiều gia chủ mặc áo trắng quy y Như Lai cho đến trọn đời. Mộng thứ tư là bốn chim khác màu bay đến rồi thành trắng, ứng với bốn giai cấp xuất gia và chứng vô thượng giải thoát. Mộng thứ năm là đi kinh hành trên núi phân mà không bị nhớp, ứng với việc thọ hưởng y, đồ ăn, sàng tọa và dược phẩm mà không trói buộc, không tham đắm.

Năm mộng lớn kể lại dấu hiệu của con đường giác ngộ, không phải lời giải mộng cho giấc mơ của người thường.

Viết bởi Diệu Hạnh

Nguồn trích dẫn

  1. Tăng Chi Bộ 5.196 (Mahāsupina Sutta). Bản Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka, AN 5.196 trên SuttaCentral.
  2. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato dịch, SuttaCentral, phát hành theo giấy phép CC0.
  3. Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu dịch (bản trên SuttaCentral). Bản dịch tiếng Việt của HT. Thích Minh Châu, trích đăng để phụng sự Pháp thí; nếu chủ sở hữu bản quyền có yêu cầu, xin liên hệ 0902 332 970 để điều chỉnh.

Đọc tiếp