Kinh Tinh Cần

1Thế Tôn:

Bên sông Ni-liên-thuyền,
Ta tinh cần tinh tấn,
Cố gắng, Ta thiền định,
Đạt an ổn khổ ách.“Taṁ maṁ padhānapahitattaṁ, nadiṁ nerañjaraṁ pati; Viparakkamma jhāyantaṁ, yogakkhemassa pattiyā.“During my time of resolute striving back on the bank of the Nerañjara River, I was meditating very hard for the sake of sanctuary from the yoke.

2Ác ma đến gần Ta,
Nói lên lời từ mẫn,
Ông ốm không dung sắc,
Ông đã gần chết rồi.Namucī karuṇaṁ vācaṁ, bhāsamāno upāgami; ‘Kiso tvamasi dubbaṇṇo, santike maraṇaṁ tava.Namucī approached, speaking words of kindness: ‘You’re thin, discolored, on the verge of death.

3Cả ngàn phần, Ông chết,
Chỉ một phần còn sống,
Hãy sống, sống tốt hơn,
Sẽ làm các công đức.Sahassabhāgo maraṇassa, ekaṁso tava jīvitaṁ; Jīva bho jīvitaṁ seyyo, jīvaṁ puññāni kāhasi.Death has a thousand parts of you, one fraction is left to life. Live, worthy sir! Life is better! Living, you can make merits.

4Như Ông sống Phạm hạnh,
Hãy đốt lửa tế tự,
Hãy chất chứa công đức,
Ông tinh tấn làm gì?Carato ca te brahmacariyaṁ, Aggihuttañca jūhato; Pahūtaṁ cīyate puññaṁ, Kiṁ padhānena kāhasi.While leading the spiritual life and serving the sacred flame, you can pile up abundant merit— so what will striving do for you?

5Khó thay, đường tinh tấn,
Khó làm, khó đạt được.
Ác ma đứng gần Phật,
Nói lên những kệ này.Duggo maggo padhānāya, dukkaro durabhisambhavo’”; Imā gāthā bhaṇaṁ māro, aṭṭhā buddhassa santike.Hard to walk is the path of striving, hard to do, a hard challenge to win.’” These are the verses Māra spoke as he stood beside the Buddha.

6Thế Tôn đã đáp lại
Lời Ác ma như sau:
Bà con ác phóng dật,
Ngươi đến đây làm gì?Taṁ tathāvādinaṁ māraṁ, bhagavā etadabravi; “Pamattabandhu pāpima, yenatthena idhāgato.When Māra had spoken in this way, the Buddha said this: “O Wicked One, kinsman of the negligent, you’re here for your own purpose.

7Với công đức nhỏ bé,
Ta đâu có cần đến?
Với ai cần công đức,
Ác ma đáng nói chúng.Aṇumattopi puññena, Attho mayhaṁ na vijjati; Yesañca attho puññena, Te māro vattumarahati.I have no need for the slightest bit of merit. Those with need for merit are fit for Māra to address.

8Đây có tín, tinh tấn,
Và Ta có trí tuệ,
Như vậy, Ta tinh tấn,
Sao Ngươi hỏi Ta sống?Atthi saddhā tathā viriyaṁ, paññā ca mama vijjati; Evaṁ maṁ pahitattampi, kiṁ jīvamanupucchasi.I have faith and energy too, and wisdom is found in me. When I am so resolute, why do you beg me to live?

9Gió này làm khô cạn,
Cho đến các dòng sông,
Làm sao khô cạn máu,
Khi Ta sống tinh tấn?Nadīnamapi sotāni, ayaṁ vāto visosaye; Kiñca me pahitattassa, lohitaṁ nupasussaye.The rivers and streams might be dried by the wind, so why, when I am resolute, should it not dry up my blood?

10Dầu máu có khô cạn,
Mật, đàm Ta khô cạn,
Dầu thịt có hủy hoại,
Tâm Ta càng tịnh tín,
Ta lại càng vững trú,
Niệm, tuệ và thiền định.Lohite sussamānamhi, Pittaṁ semhañca sussati; Maṁsesu khīyamānesu, Bhiyyo cittaṁ pasīdati; Bhiyyo sati ca paññā ca, Samādhi mama tiṭṭhati.And while the blood is drying up, the bile and phlegm dry too. And as my muscles waste away, my mind grows more serene. And all the stronger grow mindfulness and wisdom and immersion.

11Do Ta sống như vậy,
Đạt được thọ tối thượng,
Tâm không cầu các dục,
Nhìn chúng sanh thanh tịnh.Tassa mevaṁ viharato, Pattassuttamavedanaṁ; Kāmesu nāpekkhate cittaṁ, Passa sattassa suddhataṁ.As I meditate like this, having attained the supreme feeling, my mind has no interest in sensual pleasures: behold a being’s purity!

12Dục, đội quân thứ nhất.
Thứ hai, gọi bất lạc,
Thứ ba, đói và khát,
Thứ tư, gọi tham ái.Kāmā te paṭhamā senā, Dutiyā arati vuccati; Tatiyā khuppipāsā te, Catutthī taṇhā pavuccati.Sensual pleasures are your first army, the second is called discontent, hunger and thirst are the third, and the fourth is said to be craving.

13Năm, hôn trầm thụy miên,
Thứ sáu, gọi sợ hãi,
Thứ bảy, gọi nghi ngờ,
Tám, dèm pha ngoan cố.Pañcamaṁ thinamiddhaṁ te, Chaṭṭhā bhīrū pavuccati; Sattamī vicikicchā te, Makkho thambho te aṭṭhamo.Your fifth is dullness and drowsiness, the sixth is said to be cowardice, your seventh is doubt, contempt and obstinacy are your eighth.

14Lợi, danh và cung kính,
Danh vọng được tà vạy,
Ai tự đề cao mình,
Hủy báng các người khác.Lābho siloko sakkāro, Micchāladdho ca yo yaso; Yo cattānaṁ samukkaṁse, Pare ca avajānati.Profit, praise, and honor, and misbegotten fame; the extolling of oneself while scorning others.

15Ôi, này Na-mu-ci,
Đây là quân đội Ngươi,
Đây quân đội chiến trận,
Của dòng họ Kanhà,
Kẻ nhát, không thắng Ngươi,
Ai thắng Ngươi, được lạc.Esā namuci te senā, Kaṇhassābhippahārinī; Na naṁ asūro jināti, Jetvā ca labhate sukhaṁ.This is your army, Namucī, the strike force of the Dark One. Only a hero can defeat it, but in victory there lies bliss.

16Ta mang cỏ munja,
Vững thay, đây đời sống,
Thà Ta chết chiến trận,
Tốt hơn, sống thất bại.Esa muñjaṁ parihare, Dhiratthu mama jīvitaṁ; Saṅgāme me mataṁ seyyo, Yañce jīve parājito.Let me gird myself— curse my life! I’d rather die in battle than live on in defeat.

17Bị thấy đắm ở đây,
Số Sa-môn, Phạm chí,
Không biết được con đường,
Bậc giới đức thường đi.Pagāḷhettha na dissanti, Eke samaṇabrāhmaṇā; Tañca maggaṁ na jānanti, Yena gacchanti subbatā.Here some ascetics and brahmins are swallowed up, not to be seen again. And they do not know the path traveled by those true to their vows.

18Thấy khắp quân đội dàn,
Ác ma trên lưng voi,
Ta bước vào chiến trận,
Không để ai chiếm đoạt.Samantā dhajiniṁ disvā, Yuttaṁ māraṁ savāhanaṁ; Yuddhāya paccuggacchāmi, Mā maṁ ṭhānā acāvayi.Seeing Māra ready with his legions, surrounded by his bannered forces, I shall meet them in battle— they’ll never make me retreat!

19Đội ngũ quân nhà Ngươi,
Đời này và chư Thiên,
Không một ai thắng nổi,
Ta đến Ngươi với tuệ,
Như hòn đá dập nát,
Chiếc bát chưa nung chín.Yaṁ te taṁ nappasahati, Senaṁ loko sadevako; Taṁ te paññāya bhecchāmi, Āmaṁ pattaṁva asmanā.That army of yours has never been beaten by the world with all its gods. Yet I shall smash it with wisdom, like an unfired pot with a stone.

20Nhiếp phục được tâm tư,
Khéo an trú chánh niệm,
Ta sẽ đi bộ hành,
Nước này qua nước khác,
Để huấn luyện rộng rãi,
Cho những người đệ tử.Vasīkaritvā saṅkappaṁ, Satiñca sūpatiṭṭhitaṁ; Raṭṭhā raṭṭhaṁ vicarissaṁ, Sāvake vinayaṁ puthū.Having brought my thoughts under control, and established mindfulness well, I shall wander from nation to nation, guiding many disciples.

21Không phóng dật, tinh cần,
Họ hành lời Ta dạy,
Dầu Ngươi không muốn vậy,
Họ vẫn sẽ đi tới,
Chỗ nào họ đi tới,
Chỗ ấy không sầu muộn.Te appamattā pahitattā, Mama sāsanakārakā; Akāmassa te gamissanti, Yattha gantvā na socare”.Diligent and resolute, following my instructions, they will proceed despite your will, to where there is no sorrow.”

22Ác-ma:

Bảy năm, ta bước theo,
Chân theo chân Thế Tôn,
Không tìm được lỗi lầm,
Nơi Thế Tôn chánh niệm.“Satta vassāni bhagavantaṁ, Anubandhiṁ padāpadaṁ; Otāraṁ nādhigacchissaṁ, Sambuddhassa satīmato.“For seven years I followed step by step behind the Blessed One. I found no vulnerability in the mindful Awakened One.

23Như quạ bay xung quanh,
Hòn đá như đống mỡ,
Có thể có gì mềm?
Có thể có gì ngọt?Medavaṇṇaṁva pāsāṇaṁ, Vāyaso anupariyagā; Apettha muduṁ vindema, Api assādanā siyā.A crow once circled a stone that looked like a lump of fat. ‘Perhaps I’ll find something tender,’ it thought, ‘perhaps there’s something tasty.’

24Không tìm được gì ngọt,
Quạ từ đó bay đi,
Như quạ mổ hòn đá,
Ta bỏ Gotama.Aladdhā tattha assādaṁ, Vāyasetto apakkami; Kākova selamāsajja, Nibbijjāpema gotamaṁ”.But finding nothing tasty, the crow left that place. Like the crow that pecked the stone, I leave Gotama disappointed.”

25Bị sầu muộn chi phối,
Cây đàn rơi khỏi nách,
Kẻ Dạ-xoa ác ý,
Tại đấy liền biến mất.Tassa sokaparetassa, Vīṇā kacchā abhassatha; Tato so dummano yakkho, Tatthevantaradhāyathāti. Padhānasuttaṁ dutiyaṁ.So stricken with sorrow that his harp dropped from his armpit, that spirit, downcast, vanished right there.