Lạy Phật có được phước không? Kinh nói gì

Tóm lại: Hoa trời, nhạc trời và thiên ca tự nó chưa phải là cung kính Đức Phật. Theo cách đọc của người viết, người thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong Chánh pháp, mới là người cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối thượng. Kinh không quy định số lạy hay hứa phước theo số lạy.

Hoa trời, nhạc trời và thiên ca chưa phải là cung kính

Nhiều người lạy Phật với mong muốn được phước, và càng lạy nhiều thì càng nghĩ phước càng lớn. Kinh Đại Bát-niết-bàn, một bài kinh dài thuộc Trường Bộ của kinh Nikāya, tức năm bộ kinh gốc bằng tiếng Pāli, ngôn ngữ gốc của kinh, nói về lễ kính theo một cách khác. Câu 5.3.8 đứng ngay sau đoạn cây sālā trổ hoa trái mùa, thiên hoa Mandārava, bột chiên đàn trời, nhạc trời và thiên ca rơi hoặc vang lên cúng dường Như Lai (5.3.4 đến 5.3.7). Chữ như vậy trong câu kinh chỉ những cúng dường ấy. Trong đoạn kinh được dẫn, Đức Phật nói với ngài Ānanda về việc cúng dường Ngài:

“Nhưng, này Ānanda, như vậy không phải kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai.” (DN 16:5.3.8; Pāli: Na kho, ānanda, ettāvatā tathāgato sakkato vā hoti garukato vā mānito vā pūjito vā apacito vā)

Chữ Pāli cho cúng dường, lễ kính là pūjā, sự tôn kính và dâng cúng. Câu kinh nói rõ: hoa trời, bột chiên đàn trời, nhạc trời và thiên ca, dù trang trọng đến đâu, tự nó chưa phải là kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai. Theo cách đọc của người viết, điểm này giúp bạn đọc phân biệt hình thức và nội dung. Một lễ lạy trang trọng nhưng tâm đang nghĩ chuyện khác thì chưa đạt đến điều kinh gọi là lễ kính. Ví dụ đời thường: bạn tặng cha mẹ một món quà đắt tiền nhưng cả ngày không nói một lời tử tế, món quà ấy chưa nói hết lòng kính trọng.

Cúng dường tối thượng là sống đúng Pháp

Vậy thế nào mới là lễ kính đúng nghĩa? Kinh dạy tiếp:

“Này Ānanda, nếu có Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, cư sĩ nam hay cư sĩ nữ nào thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong Chánh pháp, hành trì đúng Chánh pháp, thời người ấy kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối thượng.” (DN 16:5.3.9; Pāli: Yo kho, ānanda, bhikkhu vā bhikkhunī vā upāsako vā upāsikā vā dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tathāgataṁ sakkaroti garuṁ karoti māneti pūjeti apaciyati, paramāya pūjāya)

Người sống đúng Chánh pháp như vậy mới là người cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối thượng. Chữ Tùy pháp ở đây là chữ trong bản dịch; đoạn kinh này không giải thích thêm chữ ấy. Theo cách đọc của người viết, cúng dường tối thượng ở đây là đời sống đi đúng với Pháp.

Theo cách đọc của người viết, câu kinh này đặt lạy Phật vào đúng vị trí của nó. Theo cách đọc của người viết, lạy là một biểu hiện của lòng tôn kính, nhưng lễ kính trọn vẹn nằm ở đời sống sau khi đứng dậy khỏi chỗ lạy. Người lạy xong rồi sống buông thả, nói dối, gây hại cho người khác thì chưa thể gọi là đã cúng dường tối thượng, dù lạy rất nhiều.

Số lạy và cách lạy: kinh không nói

Bài viết xin nói thẳng: kinh không quy định số lạy, cũng không hứa phước theo số lạy. Lạy ba lạy, lạy năm lạy hay lạy bao nhiêu lạy, lạy theo cách nào, đều là phong tục của từng nơi, không phải điều kinh dạy. Bạn đọc không cần lo lắng vì lạy ít hay lạy không đúng cách theo một chuẩn nào đó mà kinh không đặt ra.

Trang Bàn thờ Phật tại nhà và lạy Phật theo Nam truyền nói rõ phần nào là lời kinh và phần nào là phong tục trong việc lạy Phật tại nhà, và trang Lần đầu đi chùa Nam tông hướng dẫn người mới đi chùa lạy thế nào, mặc gì và dâng cơm lúc nào. Bạn đọc nên đọc hai trang ấy để phân biệt phong tục và lời kinh, thay vì tin rằng có một con số lạy chuẩn cho mọi người.

Lạy thế nào cho đúng nghĩa

Từ điều kinh dạy, người viết gợi ý cách lạy cho đúng nghĩa như sau, và phần này là cách vận dụng của người viết, không phải lời kinh nói thẳng. Trước khi lạy, nhớ nghĩ đến Đức Phật và lời dạy của Ngài trong một nhịp ngắn. Trong lúc lạy, giữ tâm ở ngay việc đang làm, không để tâm chạy sang chuyện khác. Sau khi lạy, mang tâm tôn kính ấy vào đời sống: giữ lời nói chân thật, không gây hại, làm việc thiện trong ngày.

Lạy Phật như vậy thì lạy ít hay lạy nhiều không còn là điều quan trọng nhất. Điều quan trọng nhất là sau cái lạy, đời sống có đi đúng với Pháp hay không. Đó cũng là câu trả lời cho câu hỏi lạy Phật có được phước không: theo cách đọc của người viết, điều tốt đẹp mà người lạy tìm kiếm nằm ở đời sống đúng Pháp, không nằm ở con số của cái lạy.

Hỏi nhanh