Phật tử có bắt buộc ăn chay không?
Ở Việt Nam, nhiều người nghĩ đi chùa là phải ăn chay. Nhưng sư Nam tông đi khất thực lại nhận cả món mặn. Vậy kinh nói gì?
Kinh Jīvaka: ba điều thanh tịnh
Thời Đức Phật có tin đồn rằng người ta giết thú riêng để dâng Ngài, và Ngài biết mà vẫn dùng. Ông Jīvaka, vị lương y nổi tiếng, đến hỏi thẳng. Đức Phật đáp: những người nói vậy đã xuyên tạc lời Ta (Trung Bộ 55, đoạn 4.1). Rồi Ngài nêu tiêu chuẩn: thịt không được dùng nếu thấy, nghe, hoặc nghi rằng con vật bị giết riêng cho mình; nếu không thấy, không nghe, không nghi thì được dùng (đoạn 5.1–5.6).
Cũng trong kinh ấy, Đức Phật nói rất nặng về người giết thú để cúng dường: người ấy tạo nhiều điều bất thiện vì năm lẽ, từ lúc sai bắt con vật, con vật đau đớn khi bị dắt đi, đến lúc giết và lúc dâng món ấy (đoạn 12.1–12.9). Tức là kinh không xem nhẹ mạng sống con vật; kinh đặt trách nhiệm đúng chỗ của hành động giết.
Vì sao sư Nam tông nhận cả món mặn
Chư Tăng Nam truyền sống bằng khất thực: đi từng nhà, nhận những gì người ta tự nguyện bỏ vào bát, không được đòi món. Luật tạng (Tiểu phẩm, Cūḷavagga 7) ghi lại việc Devadatta đề nghị bắt buộc chư Tăng suốt đời không ăn cá thịt, và Đức Phật không chấp nhận, giữ nguyên quy định ba điều thanh tịnh. Đó là lý do đến nay các chùa Nam tông ở Việt Nam, Thái Lan, Myanmar, Sri Lanka vẫn thọ thực theo cách này.
Truyền thống Phật giáo Bắc tông ở Việt Nam thì giữ chay dựa trên các kinh Đại thừa về sau. Đó là một lựa chọn tu tập đáng kính. Hai truyền thống khác nhau ở cách sống, không phải ở lòng từ bi.
Điều kinh thật sự nhấn mạnh
Kinh Tập 2.2 (Āmagandha Sutta) có một đoạn rất đáng nhớ. Khi được hỏi thế nào là “đồ ô uế”, câu trả lời là: sát sinh, đánh đập, trói buộc, trộm cắp, nói dối, lừa gạt, ngoại tình; đó mới là đồ ô uế, không phải việc ăn thịt (kệ 4). Các kệ sau kể tiếp: tham đắm, keo kiệt, tàn nhẫn, phản bạn, sân hận, kiêu mạn.
Đức Phật cũng dạy cư sĩ không làm năm nghề, trong đó có buôn bán chúng sinh và buôn thịt (Tăng Chi Bộ 5.177). Và giới thứ nhất trong năm giới là tránh sát sinh.
Vậy nên ăn chay không?
Nếu bạn ăn chay vì thương chúng sinh, đó là việc tốt, nuôi dưỡng tâm từ mà Kinh Từ Bi dạy. Nếu chưa ăn chay được, bạn vẫn là Phật tử trọn vẹn khi giữ giới không sát sinh, không bảo người giết, và sống tử tế. Điều nên tránh là xem bữa ăn của người khác để đánh giá đạo hạnh của họ. Kinh dạy nhìn vào tâm mình trước.
Viết bởi Chánh Tín
Nguồn trích dẫn
- Trung Bộ 55, Kinh Jīvaka, MN 55 trên SuttaCentral.
- Kinh Tập 2.2, Kinh Đồ Ô Uế (Āmagandha Sutta), Snp 2.2 trên SuttaCentral.
- Tăng Chi Bộ 5.177, Kinh Buôn Bán (Vaṇijjā Sutta), AN 5.177 trên SuttaCentral.
- Luật tạng, Tiểu phẩm (Cūḷavagga) 7, về năm đề nghị của Devadatta.
- Các đoạn trích do Hoan Hỉ dịch từ bản Pāli, đối chiếu bản tiếng Anh của Bhikkhu Sujato.