Phật Thuyết Như Vậy 36 · Iti 36

Kinh Lừa Dối Dân Chúng Thứ Hai

Dutiyajananakuhana Sutta

Kinh này nói rõ đời sống Phạm hạnh không nhằm lừa dối hay nịnh hót quần chúng, không nhằm tìm lợi dưỡng và danh vọng, mà nhằm thắng tri và liễu tri.

Trước khi đọc kinh

Tóm lại

  • Đời sống Phạm hạnh không vì lừa dối quần chúng, nịnh hót quần chúng, lợi dưỡng hay danh vọng.
  • Đời sống Phạm hạnh vì mục đích thắng tri và liễu tri.
  • Con đường này đưa đến thể nhập Niết-bàn và làm khổ lắng dịu khi thực hành đúng lời dạy.

Kinh Lừa Dối Dân Chúng Thứ Hai nằm trong bộ Phật Thuyết Như Vậy, một tập hợp các bài kinh ngắn thuộc kinh Nikāya, tức năm bộ kinh gốc bằng tiếng Pāli. Bài kinh có cùng lời mở đầu với bài kinh trước, nhưng nêu mục đích khác của đời sống Phạm hạnh, rồi kết lại bằng một bài kệ nhắc lại cùng một ý.

Chữ brahmacariya, đời sống Phạm hạnh, chỉ đời sống tu tập theo lời dạy. Kinh nêu abhiññā, thắng tri, và pariññā, liễu tri, làm mục đích của đời sống ấy, thay cho những mục đích hướng về quần chúng. Phần kệ nói con đường này đưa đến thể nhập Niết-bàn, và người dấn bước đúng như lời dạy sẽ làm khổ lắng dịu.

Thuật ngữ Pāli trong kinh
brahmacariyaṁ
đời sống Phạm hạnh
janakuhanatthaṁ
vì mục đích lừa dối quần chúng
abhiññatthañceva
và vì mục đích thắng tri
pariññatthañcā
và vì mục đích liễu tri
nibbānogadhagāminaṁ
đưa đến thể nhập Niết-bàn
mahesibhi
các Đại ẩn sĩ

Kinh Lừa Dối Dân Chúng Thứ Hai

1Điều này đã được Thế Tôn nói đến, đã được bậc A-la-hán nói đến, và tôi đã được nghe:

Này các Tỷ-kheo, Phạm hạnh được sống, không vì mục đích lừa dối quần chúng, không vì mục đích nịnh hót quần chúng, không vì mục đích được lợi ích, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng, nghĩ rằng: “Mong rằng quần chúng biết đến ta”. Này các Tỷ-kheo, Phạm hạnh được sống vì mục đích thắng tri, vì mục đích liễu tri.

Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. Ở đây, điêù này được nói đến:
Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ: “Nayidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ vussati janakuhanatthaṁ, na janalapanatthaṁ, na lābhasakkārasilokānisaṁsatthaṁ, na ‘iti maṁ jano jānātū’ti. Atha kho idaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ vussati abhiññatthañceva pariññatthañcā”ti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati:This was said by the Buddha, the Perfected One: that is what I heard. “Mendicants, this spiritual life is not lived for the sake of fawning or flattering people, nor for the benefit of possessions, honor, or popularity, nor thinking, ‘So let people know about me!’ This spiritual life is lived for the sake of direct knowledge and complete understanding.” The Buddha spoke this matter. On this it is said:

2Với mục đích thắng tri,
Với mục đích liễu tri
Không kể ngưòi nói gì,
Thế Tôn đã thuyết giảng
Về nếp sống Phạm hạnh,
Một nếp sống đưa đến,
Thể nhập vào Niết-bàn,
Đường này là con đường
Được các bậc Đại nhân,
Được các Đại ẩn sĩ
Noi theo và thực hiện,
Và những ai dấn bước,
Chính trên con đường ấy,
Như đức Phật đã dạy.
Sẽ làm khổ lắng dịu,
Và thực hành làm đúng,
Như lời Đạo sư dạy.
“Abhiññatthaṁ pariññatthaṁ,
brahmacariyaṁ anītihaṁ;
Adesayi so bhagavā,
nibbānogadhagāminaṁ.
Esa maggo mahattehi,
anuyāto mahesibhi;
Ye ye taṁ paṭipajjanti,
yathā buddhena desitaṁ;
Dukkhassantaṁ karissanti,
satthusāsanakārino”ti.
“The Buddha taught the spiritual life not because of legends, but for the sake of insight and understanding, and because it culminates in extinguishment. This is the path followed by the great souls, the great seers. Those who practice it as it was taught by the Buddha doing the Teacher’s bidding, make an end of suffering.”

3Ý nghĩa này được Thế Tôn nói đến và tôi đã được nghe.Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṁ.This too is a matter that was spoken by the Blessed One: that is what I heard.

Giải nghĩa ngắn

Kinh đặt sự hiểu biết lên vị trí của mục đích. Đời sống Phạm hạnh không nhằm thu hút sự chú ý của quần chúng mà nhằm thấy rõ sự việc đúng như nó là. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, khi mục đích là được biết đến thì sự chú ý của người khác trở thành thước đo, còn khi mục đích là thắng tri và liễu tri thì thước đo nằm ở chính sự thấy rõ ấy.

Thắng tri và liễu tri không phải là kiến thức thu thập thêm cho đầy. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, biết rõ một điều bất thiện mà vẫn giữ nó lại thì sự biết ấy chưa đi đến đâu, còn biết trọn vẹn thì đi cùng với việc buông điều ấy xuống.

Ví dụ của người viết, không phải chuyện trong kinh (không phải lời kinh): một người đọc nhiều sách đạo nhưng vẫn nói dối trong công việc để giữ khách hàng thì sự đọc ấy chưa trở thành thắng tri và liễu tri theo hướng kinh chỉ.

Phần kệ nhắc rằng con đường này đã được các bậc Đại nhân và các Đại ẩn sĩ noi theo. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, điều ấy cho bạn một thước đo giản dị: việc tu tập có đang làm khổ lắng dịu hay chỉ làm tên tuổi lớn thêm.

Đời sống Phạm hạnh có ý nghĩa khi hướng về thắng tri và liễu tri, không phải khi hướng về được biết đến.

Viết bởi Diệu Hạnh

Nguồn trích dẫn

  1. Phật Thuyết Như Vậy 36 (Dutiyajananakuhana Sutta, Itivuttaka 36). Bản Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka, Iti 36 trên SuttaCentral.
  2. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato dịch, SuttaCentral, phát hành theo giấy phép CC0.
  3. Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu dịch (Tiểu Bộ Kinh, Kinh Phật Thuyết Như Vậy, Chương Hai Pháp; bản trên phatphapungdung.com, lấy ngày 24/10/2026). Bản dịch tiếng Việt của HT. Thích Minh Châu, trích đăng để phụng sự Pháp thí; nếu chủ sở hữu bản quyền có yêu cầu, xin liên hệ 0902 332 970 để điều chỉnh.
  4. Tên kinh tiếng Việt do Hoan Hỉ đặt theo tên Pāli; bản dịch của HT. Thích Minh Châu không đặt tên riêng cho từng kinh trong Phật Thuyết Như Vậy.

Đọc tiếp