Tích Tôn Kính Người Đáng Tôn Kính
Sāriputtattheravatthu
Tích truyện kể duyên do Đức Phật nói kệ 392 Kinh Pháp Cú, phẩm Bà-la-môn, theo Chú giải Kinh Pháp Cú (Dhammapada-aṭṭhakathā). Bản Việt: Thiền viện Viên Chiếu dịch.
Bản Việt · Thiền viện Viên Chiếu dịch
Từ ai, biết chánh pháp ...
Đức Thế Tôn dạy những lời này khi Ngài đang ở tại Kỳ Viên, liên quan đến Tôn giả Xá-lợi-phất.
Tôn giả Xá-lợi-phất được nghe bài kệ Phật pháp đầu tiên từ Tôn giả Ác Bệ, và từ ngày chứng quả Tu đà hoàn, Tôn giả khi nghe ngài Ác Bệ nơi nào, luôn luôn hướng về phía ấy chấp tay cung kính, và luôn nằm xây đầu về hướng ấy. Các thầy Tỳ-kheo bàn tán:
- Tôn giả Xá-lợi-phất theo tà đạo, mỗi ngày đều lễ tứ phương.
Và họ đến bạch Phật. Phật gọi Tôn giả đến hỏi:
- Này Xá-lợi-phất, họ báo cáo ông kính lễ tứ phương, có đúng không?
- Bạch Thế Tôn! Ngài biết con, Ngài biết rằng con có hay không có kính lễ phương hướng.
Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
- Xá-lợi-phất không hề kính lễ phương hướng. Chỉ vì kính lễ Tôn giả Ác Bệ, người đầu tiên mà Xá-lợi-phất được nghe pháp nên mới làm thế. Một vị Sa-môn kính trọng người dạy pháp như người Bà-la-môn kính thờ lửa thiêng.
Ngài nói kệ:
392Từ ai, biết chánh pháp,
Bậc Chánh giác thuyết giảng,
Hãy kính lễ vị ấy,
Như Phạm chí thờ lửa.
Sāriputtattheravatthu
Bản Pāli · Chaṭṭhasaṅgāyana Tipiṭaka
Yamhāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto sāriputtattheraṃ ārabbha kathesi.
So kirāyasmā assajittherassa santike dhammaṃ sutvā sotāpattiphalaṃ pattakālato paṭṭhāya “yassaṃ disāyaṃ thero vasatī”ti suṇāti, tato añjaliṃ paggayha tatova sīsaṃ katvā nipajjati. Bhikkhū “micchādiṭṭhiko sāriputto, ajjāpi disā namassamāno vicaratī”ti tamatthaṃ tathāgatassa ārocesuṃ. Satthā theraṃ pakkosāpetvā “saccaṃ kira tvaṃ, sāriputta, disā namassanto vicarasī”ti pucchitvā, “bhante, mama disā namassanabhāvaṃ vā anamassanabhāvaṃ vā tumheva jānāthā”ti vutte “na, bhikkhave, sāriputto disā namassati, assajittherassa pana santikā dhammaṃ sutvā sotāpattiphalaṃ pattatāya attano ācariyaṃ namassati. Yañhi ācariyaṃ nissāya bhikkhu dhammaṃ vijānāti, tena so brāhmaṇena aggi viya sakkaccaṃ namassitabboyevā”ti vatvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
“Yamhā dhammaṃ vijāneyya, sammāsambuddhadesitaṃ;
Sakkaccaṃ taṃ namasseyya, aggihuttaṃva brāhmaṇo”ti.
Tattha aggihuttaṃvāti yathā brāhmaṇo aggihuttaṃ sammā paricaraṇena ceva añjalikammādīhi ca sakkaccaṃ namassati, evaṃ yamhā ācariyā tathāgatapaveditaṃ dhammaṃ vijāneyya, taṃ sakkaccaṃ namasseyyāti attho.
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
Sāriputtattheravatthu navamaṃ.
XXVI. 9. Reverence to whom Reverence is due
Bản Anh · E. W. Burlingame, Buddhist Legends (1921)
392. That man from whom one learns...
This religious instruction was given by the Teacher while he was in residence at Jetavana with reference to Elder Sāriputta.
This Venerable Elder, we are told, first heard the Law from the lips of Elder Assaji; and from the day when he attained the Fruit of Conversion, in whatever quarter he heard that Elder Assaji was residing, in that direction he would extend his clasped hands in an attitude of reverent supplication, in that direction he would turn his head when he lay down to sleep. The monks said to each other, “Elder Sāriputta holds false views; on this very day he is going about doing reverence to the cardinal points,” and reported the matter to the Tathāgata.
The Teacher caused the Elder to be summoned before him and asked him, “Sāriputta, is the report true that you are going about doing reverence to the cardinal points?” “Reverend Sir, you know me, and you know of yourself whether or not I am going about doing reverence to the cardinal points.” Then said the Teacher, “Monks, Sāriputta is not doing reverence to the cardinal points. The fact is that he first heard the Law from the lips of Elder Assaji, and that from the day when he attained the Fruit of Conversion, he has reverenced his own teacher. For a monk should reverence the teacher through whom he has learned the Law with the same degree of reverence with which a Brahman reverences the sacred fire.” So saying, he preached the Law, pronouncing the following Stanza,
392. That man from whom one learns the Law preached by the Supremely Enlightened,
That man should one reverence profoundly, even as a Brahman reverences the sacrificial fire.
- Text: N iv. 150-151.
Biên tập trang: Tuệ Minh
Nguồn trích dẫn
- Bản Việt: Thiền viện Viên Chiếu dịch, Tích Truyện Pháp Cú (1995), dịch từ bản Anh Buddhist Legends của E. W. Burlingame; bản số hoá trên BuddhaSasana. Chép nguyên văn bản dịch, chỉ trình bày lại cho dễ đọc.
- Bản Pāli: Dhammapada-aṭṭhakathā, Chaṭṭhasaṅgāyana Tipiṭaka, Viện Nghiên cứu Vipassana (VRI), tipitaka.org.
- Bản Anh: Eugene Watson Burlingame dịch, Buddhist Legends, Harvard Oriental Series 28–30, 1921 (thuộc phạm vi công cộng); bản số hoá do Ānandajoti Bhikkhu hiệu đính, ancient-buddhist-texts.net.
- Bản dịch tiếng Việt thuộc quyền của dịch giả và nơi ấn hành, được đăng để học Pháp, không thu phí. Nếu chủ sở hữu bản quyền yêu cầu, xin liên hệ Hoan Hỉ (0902 332 970) để chúng tôi điều chỉnh ngay.