Người mới bắt đầu

Tụng kinh: tụng khi nào, có cần hiểu nghĩa, có cần ăn chay không?

Tụng kinh có thể thực hành vào bất cứ lúc nào tâm tỉnh táo và yên tĩnh, và theo cách đọc của người viết, điều quan trọng hơn giọng đọc là hiểu nghĩa của lời kinh. Kinh Nikāya, tức năm bộ kinh gốc, không đặt điều kiện ăn chay mới được tụng kinh, và việc tụng kinh cũng không phải là lời hứa chữa bệnh.

Tóm lại: Theo Kinh Nghe Pháp, nghe pháp đem lại năm lợi ích, từ được nghe điều chưa nghe đến làm cho tâm tịnh tín. Theo Kinh Bệnh Thứ Nhất, bảy giác chi được tu tập thì đưa đến giác ngộ và Niết-bàn. Kinh không đặt điều kiện ăn chay mới được tụng, và chuyện Kassapa khỏi bệnh không phải là lời hứa chữa bệnh.

Tụng kinh khi nào là tốt

Câu hỏi tụng kinh khi nào không có một giờ giấc bắt buộc nào trong hai bài kinh được dẫn ở đây. Lời gợi ý của người viết, không phải lời kinh: người mới bắt đầu có thể chọn một lúc mà tâm tương đối tỉnh táo và yên tĩnh, chẳng hạn buổi sáng sớm trước khi làm việc hay buổi tối sau khi xong việc nhà.

Trang Tụng kinh mỗi ngày: một thời khóa ngắn từ Tam quy đến hồi hướng gợi ý một thời khóa ngắn cho người mới bắt đầu, và bài viết này không lặp lại thời khóa ấy mà chỉ trả lời ba câu hỏi: tụng khi nào, có cần hiểu nghĩa không và có cần ăn chay không.

Có cần hiểu nghĩa khi tụng không

Theo cách đọc của người viết, câu trả lời là cần, vì lợi ích của việc nghe pháp nằm ở chỗ hiểu. Kinh Nghe Pháp nêu năm lợi ích của việc nghe pháp như sau:

“Được nghe điều chưa nghe, làm cho trong sạch điều được nghe, đoạn trừ nghi, làm cho tri kiến chánh trực, làm cho tâm tịnh tín.” (AN 5.202:1.3; Pāli: Assutaṁ suṇāti, sutaṁ pariyodāpeti, kaṅkhaṁ vitarati, diṭṭhiṁ ujuṁ karoti, cittamassa pasīdati)

Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, năm lợi ích này đều liên quan đến hiểu biết: được nghe điều chưa nghe, làm trong sạch điều đã nghe, đoạn trừ nghi ngờ, làm cho tri kiến trở nên chánh trực và làm cho tâm tịnh tín. Một người tụng mà không hiểu gì thì khó mà đạt được những lợi ích này, vì tâm không biết bản thân đang đọc điều gì.

Điều này không có nghĩa là người mới phải hiểu hết mọi chữ mới được tụng. Người mới có thể bắt đầu bằng một bài kinh ngắn, đọc bản dịch tiếng Việt kèm theo, và hiểu dần từng đoạn một, tức hiểu ý chính của bài kinh chứ không phải thuộc lòng mọi chú thích hay mọi thuật ngữ.

Bảy giác chi và sức của lời kinh

Kinh Bệnh Thứ Nhất kể rằng Đức Phật đã thuyết bảy giác chi cho Tôn giả Kassapa khi Tôn giả đang bệnh. Đức Phật nói về bảy giác chi như sau:

“Này Kassapa, bảy giác chi này do Ta chơn chánh thuyết giảng, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.” (SN 46.14:3.1; Pāli: Sattime, kassapa, bojjhaṅgā mayā sammadakkhātā bhāvitā bahulīkatā abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti)

Chữ Pāli cho giác chi, theo từ điển, là bojjhaṅga, yếu tố đưa đến giác ngộ. Theo cách đọc của người viết, không phải câu trong kinh, điều Đức Phật nêu ra để dạy là bảy giác chi được tu tập và làm cho sung mãn, nghĩa là sức của lời kinh nằm ở chỗ hiểu và tu tập, không phải ở âm thanh của lời tụng. Theo cách đọc của người viết, một người tụng to mà không hiểu và không tu tập thì chưa chạm đến điểm mà kinh nhấn mạnh. Bài kinh cũng không bàn việc tụng to hay nhỏ.

Trang Bảy giác chi: bảy yếu tố đưa tâm đến giác ngộ giải thích kỹ từng giác chi, và bạn đọc có thể đọc thêm trang ấy sau khi đã hiểu ý chính của bài kinh.

Chuyện Tôn giả Kassapa khỏi bệnh

Kinh Bệnh Thứ Nhất kể tiếp rằng sau khi nghe Đức Phật thuyết, Tôn giả Mahā Kassapa hoan hỷ tín thọ lời dạy và được thoát khỏi bệnh ấy:

“Thế Tôn thuyết như vậy, Tôn giả Mahà Kassapa hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy. Và Tôn giả Mahà Kassapa được thoát khỏi bệnh ấy.” (SN 46.14:4.1–4.3; Pāli: Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā mahākassapo bhagavato bhāsitaṁ abhinandi. Vuṭṭhahi cāyasmā mahākassapo tamhā ābādhā)

Người viết xin nói rõ: câu chuyện này chỉ kể lại một sự việc đã xảy ra với một vị đệ tử cụ thể trong một hoàn cảnh cụ thể, và không phải là lời hứa rằng tụng kinh thì khỏi bệnh. Ai đang bệnh thì nên đi khám bác sĩ và điều trị theo hướng dẫn của người có chuyên môn, bên cạnh việc tụng kinh và tu tập để tâm được an ổn. Kinh không thay thế thuốc men, và việc tụng kinh không nên được dùng để trì hoãn việc chữa bệnh.

Ví dụ của người viết, không phải chuyện trong kinh: chị Lan bị cảm kéo dài mà chỉ ở nhà tụng kinh, đến khi chị đi khám thì bác sĩ cho thuốc và chị khỏi nhanh hơn, và chị rút ra rằng tụng kinh giúp tâm an còn thuốc men giúp thân khỏi, hai việc không thay thế nhau.

Có cần ăn chay mới được tụng kinh không

Câu trả lời thẳng thắn là không. Trong hai bài kinh được dẫn ở đây, không có câu nào bắt buộc ăn chay mới được tụng kinh, và cũng không có câu nào nói rằng người ăn mặn thì tụng kinh không có lợi ích. Nhiều Phật tử chọn ăn chay, nhưng hai bài kinh được dẫn không bàn đến việc ăn chay, và ăn chay không phải là điều kiện để được tụng kinh theo hai bài kinh này.

Người mới bắt đầu vì vậy không cần chờ đến khi ăn chay trường mới dám mở kinh ra tụng. Bạn đọc có thể bắt đầu tụng ngay với một bài kinh ngắn, hiểu dần ý nghĩa của nó, và việc ăn chay hay không thì tùy theo hoàn cảnh và sự phát nguyện của bản thân, chứ không phải là cửa ải bắt buộc trước khi tụng.

Trang Cầu nguyện có linh không: Đức Phật nói gì về lời cầu xin giúp bạn đọc phân biệt việc tụng kinh với việc cầu xin, và trang Bận rộn vẫn tu được: lời Phật dạy cho người tại gia nói về việc tu tập trong đời sống bận rộn.

Hỏi nhanh

Tụng kinh khi nào là tốt?

Vào lúc tâm tỉnh táo và yên tĩnh; hai bài kinh được dẫn không nêu giờ giấc bắt buộc nào.

Tụng kinh có cần hiểu nghĩa không?

Theo cách đọc của người viết, cần, vì năm lợi ích của việc nghe pháp đều liên quan đến hiểu biết, từ được nghe điều chưa nghe đến làm cho tâm tịnh tín (AN 5.202, đoạn 1.3).

Có cần ăn chay mới được tụng kinh không?

Không. Hai bài kinh được dẫn không đặt điều kiện ăn chay mới được tụng kinh, và việc ăn chay hay không không phải là cửa ải bắt buộc theo hai bài kinh này.

Tụng kinh có chữa được bệnh không?

Không hứa như vậy. Chuyện Tôn giả Kassapa khỏi bệnh chỉ là một sự việc cụ thể, không phải lời hứa chung, và người bệnh nên đi khám bác sĩ.

Câu chốt: Tụng kinh tốt nhất khi tâm tỉnh táo, hiểu nghĩa và tu tập theo lời kinh, chứ không phụ thuộc vào giờ giấc hay việc ăn chay.

Biên soạn: Hoan Hỉ

Nguồn trích dẫn

  1. Tăng Chi Bộ 5.202, Kinh Nghe Pháp (Dhammassavana Sutta), bản HT. Thích Minh Châu, AN 5.202 trên SuttaCentral; bản Pāli AN 5.202 Pāli.
  2. Tương Ưng Bộ 46.14, Kinh Bệnh Thứ Nhất (Paṭhamagilāna Sutta), bản HT. Thích Minh Châu, SN 46.14 trên SuttaCentral; bản Pāli SN 46.14 Pāli.
  3. Các câu trong ngoặc kép là nguyên văn bản dịch của HT. Thích Minh Châu, kèm câu Pāli gốc (bản Mahāsaṅgīti trên SuttaCentral) và số đoạn (segment) của bản Pāli ấy. Phần ngoài ngoặc kép là diễn giải của người viết; chỗ ghi “cách đọc của người viết” là suy luận. Số đoạn viết trong ngoặc đơn không kèm câu Pāli (ví dụ “đoạn 3.2–3.5”) là tóm ý, không phải trích nguyên văn. Nhân vật chị Lan trong ví dụ trên là ví dụ của người viết, không có trong kinh.

Bài kinh liên quan trên Hoan Hỉ

Đọc thêm