Tích Ngạ Quỷ Mình Trăn
Ajagarapetavatthu
Tích truyện kể duyên do Đức Phật nói kệ 136 Kinh Pháp Cú, phẩm Hình Phạt, theo Chú giải Kinh Pháp Cú (Dhammapada-aṭṭhakathā). Bản Việt: Trưởng lão Pháp Minh dịch từ Pāli.
Bản Việt · Trưởng lão Pháp Minh dịch từ Pāli
KỆ NGÔN: (Pháp Cú số 136)
Atha pāpāni kammāni,
Karaṃ bālo na bujjhati;
Sehi kammehi dummedho,
Aggidaḍḍhova tappati.”
“Người ngu làm điều ác,
Không ý thức việc làm,
Do tự nghiệp, người ngu,
Bị nung nấu, như lửa.”
(Bản dịch của Ngài H.T. Minh Châu)
Kệ Pháp Cú nầy, Đức Bổn Sư đã thuyết khi Ngài an ngự tại Trúc Lâm, đề cập đến Ngạ quỷ Mình Trăn (Ajagara).
Một thuở nọ, trong khi đang đi với Trưởng lão Lakkhaṇa (Lắc Khá Ná) từ núi Kỳ Xà Quật (Gijjhakūṭa) xuống, Trưởng lão Moggallāna (Mục Kiền Liên) đã thấy bằng Thiên nhãn, một con Ngạ quỉ mình trăn dài đến hai mươi lăm do tuần. Từ đầu nó ngọn lửa bốc lên đến đuôi, từ đuôi nó ngọn lửa bốc lên đi đến đầu, từ đầu và đuôi nó hai phía ngọn lửa bốc lên đi vào khoảng giữa mình nó. Trưởng lão thấy vậy hé miệng cười, bị Trưởng lão Lakkhaṇa hỏi về lý do cái cười đó, Trưởng lão đáp: “Nầy đạo hữu, không phải thời giải đáp câu hỏi nầy, chừng nào đến trước Đức Thế Tôn, đạo hữu hãy hỏi lại tôi.”.
Nói rồi, hai Trưởng lão bước vào thành Sāvatthī (Vương Xá) khất thực. Khi về đến trước Đức Bổn Sư rồi, Trưởng lão Lakkhaṇa liền hỏi lại và Trưởng lão Moggallāna đáp rằng:
- Nầy đạo hữu, lúc ấy tôi đã thấy một Ngạ quỷ, vì thân hình nó kỳ dị, tôi chưa từng thấy như thế bao giờ, cho nên tôi mỉm cười.
Đức Bổn Sư xác nhận lời nói của Trưởng lão rằng:
- Nầy các Tỳ khưu! Quả thật các Thinh Văn của Ta đều có Chánh kiến như thế cả.
Rồi Ngài nói tiếp rằng: “Nầy các Tỳ khưu, Ngạ quỷ ấy chính Ta đã từng nhìn thấy sau khi chứng Đạo Quả dưới cội Bồ Đề, nhưng Ta không nói ra vì e rằng những người không tin lời Ta, ắt không được lợi ích. Bây giờ có được Moggallāna làm chứng, nên Ta mới nói.”. Chư Tăng hỏi về tiền nghiệp của con Ngạ quỷ ấy, Đức Bổn Sư bèn giải rằng:
Tương truyền: Trong thời Đức Phật Ca Diếp (Kassapa), có Bá hộ tên là Sumaṅgala (Xú Măng Gá Lá) đã lót gạch bằng vàng một khoảng đất rộng hai mươi usabha1, đã xuất ra một số tiền của nhiều như thế nữa để kiến tạo một ngôi chùa và xuất thêm một số tiền của tương đương như thế để khánh thành ngôi chùa ấy.
Một hôm, Bà hộ đi viếng Đức Bổn Sư từ sáng sớm, đi đến cổng thành thấy một kẻ trộm nằm trong cái trại (sālā) đầu trùm bằng một chiếc y vàng, hai chân dính đầy bùn, Bá hộ nói rằng:
- Người có chân dính đầy bùn nầy, chắc đã đi rong ban đêm, mới về nằm đây.
Tên trộm giở y chường mặt ra, thấy Bá hộ liền buộc oan trái với ông rằng:
- Rồi đây, ta sẽ tìm cách đối phó với ông. 1 . Một usabha khoảng một trăm bốn mươi cubit, một cubit lối hai mươi ngón tay.
Anh ta đã lén đốt ruộng của ông Bá hộ bảy lần và lén đốt nhà ông bảy lần nữa. Làm bấy nhiêu chuyện ác để trả thù cũng chưa đã nư giận, tên trộm còn tìm đến làm quen kết bạn với người hầu riêng của Bá hộ, rồi lựa dịp hỏi: “Ông Bá hộ ưa thích cái gì?”.
Khi nghe đáp: “Ngoài hương thất ra, ông Bá hộ không còn ưa thích cái gì hơn nữa cả.”. Nghe vậy, tên trộm quyết tâm: “Ta sẽ đốt rụi hương thất mới hả lòng căm giận của ta.”.
Chờ khi Đức Phật vào thành khất thực, tên trộm lẻn vào đập bể tan những vò nước uống, nước xài rồi châm lửa đốt hương thất.
Hay tin cấp báo hương thất bị đốt, Bá hộ đến ngay trong lúc lửa còn cháy, nhìn hương thất đang cháy đã không mảy may chút buồn phiền ông còn vỗ tay cười lớn. Khi ấy, dân chúng đứng gần ông thấy lạ, liền hỏi:
- Thưa chủ, tại sao ông đã bỏ ra nhiều tiền để tạo hương thất, mà ông lại vỗ tay cười khi nó đang cháy như vậy?
- Nầy bà con! Bao nhiêu công trình của ta làm đó là của chôn trong chỗ đặc biệt là Phật giáo, không có sự tai hại nào, nhất là lửa có thể lấy mất được. Vả lại, ta sẽ có dịp xuất ra một số tiền của như vậy nữa để tái tạo hương thất dâng cúng Đức Bổn Sư, nên ta thỏa thích vỗ tay cười.
Sau khi xuất ra một số tiền của nhiều như trước, cho cất xong hương thất, Bá hộ làm phước Trai Tăng đến Đức Bổn Sư với hai mươi ngàn Tỳ khưu tùy tùng. Thấy Bá hộ làm như thế, tên trộm nghĩ thầm: “Ta mà không giết chết được ông nầy thì ta không thể nào rửa được cái nhục nầy. Ta phải giết ông mới được.”. Thế rồi, anh ta cột dao găm giấu trong thắt lưng, đi vơ vẩn trong chùa suốt cả bảy ngày mà không gặp được cơ hội thuận tiện.
Riêng ông Đại Bá hộ, sau bảy ngày Trai Tăng đến Tăng chúng có Đức Phật cầm đầu, mới đảnh lễ Đức Giáo Chủ và nói:
- Nhờ một người đốt ruộng con bảy lần, chặt chân bò trong chuồng con bảy lần, bây giờ đây cũng nhờ người ấy đốt hương thất con mới có dịp làm phước. Vậy trong cuộc phước thí nầy, phần phước thứ nhất con xin chia cho người ấy.
Nghe ông Bá hộ nói như thế, tên trộm tự nghĩ: “Ôi! Nặng thay là nghiệp của ta đã tạo. Ta đã xúc phạm đến ông như vậy mà ông chẳng có chút gì giận ta, lại còn chia cho ta phần phước thứ nhất trong cuộc phước thí nầy. Ta là một kẻ phản bội, nếu ta không xin sám hối một người như thế, hình phạt của chư Thiên sẽ giáng xuống đầu ta.
Tên trộm đến quì mọp trước chân ông Bá hộ và nói:
- Thưa ông chủ, xin ông chủ xá tội cho con.
- Việc chi đây?
Nghe vậy, tên trộm đáp:
- Thưa chủ, bao nhiêu việc ông vừa kể ra đó, chính con đã làm. Xin ông hãy tha tội ấy cho con.
Ông Bá hộ hỏi lại tên trộm về tất cả mọi hành vi của anh ta: “Bao nhiêu việc nầy việc nọ chính con đã làm ra cho ta phải không?”.
- Thưa phải, chính con đã làm.
Nghe vậy, Bá hộ hỏi: “Con chưa từng gặp ta, tại sao lại căm thù ta mà làm như vậy?”.
Tên trộm bèn nhắc lại mấy lời ông đã nói, ngày mà ông Bá hộ đi ra cổng thành, thấy anh ta nằm ngủ, rồi nói tiếp rằng:
- Vì lẽ đó mà con đã giận ghét ông chủ.
Ông Bá hộ nhớ lại mình có nói mấy lời ấy, bèn nhận lỗi: “Ờ, ta có nói như vậy, thôi con hãy miễn lỗi cho ta.”.
Xin lỗi tên trộm xong rồi, ông nói:
- Thôi con hãy đứng dậy, ta tha tội cho con, con hãy đi đi.
- Thưa ông chủ, nếu ông chủ đã tha tội cho con, xin ông chủ nhận cho con đưa cả vợ con đến làm tôi tớ trong nhà ông chủ.
- À, bấy nhiêu việc con làm đối với ta, là đã dứt khoát rồi. Ta không thể bàn đến chuyện ở chung trong một nhà. Con không có phận sự chi ở trong nhà ta cả. Ta tha tội cho con, thôi con hãy đi.
Vì tạo nghiệp ấy, khi hết tuổi thọ, tên trộm bị sa xuống Địa ngục A Tỳ, bị thiêu đốt rất lâu nơi đó. Do quả còn dư sót, bây giờ tái sanh làm Ngạ quỉ mình trăn ở trên đỉnh núi Gijjhakūṭa, hằng bị lửa thiêu đốt.
Sau khi giải rõ tiền nghiệp của Ngạ quỉ đó, Đức Bổn Sư dạy rằng:
- Nầy các Tỳ khưu, hạng người ngu khi làm các nghiệp ác thì không tự biết, nhưng về sau chính những nghiệp của họ đã tạo thiêu đốt họ, chẳng khác nào lửa rừng tự nhiên bốc cháy lấy mình vậy.
Nói rồi, Đức Bổn Sư thuyết pháp và ngâm kệ rằng:
“Atha pāpāni kammāni,
Karaṃ bālo na bujjhati;
Sehi kammehi dummedho,
Aggidaḍḍhova tappati.”
Kẻ ngu phu tạo các ác nghiệp vẫn không tự biết có quả báo gì chăng? Người ngu tự tạo ra nghiệp để chịu khổ, chẳng khác nào tư lấy lửa đốt mình.
(Bản dịch của T.K. Trí Đức)
CHÚ GIẢI:
Atha pāpāni: Không phải hoàn toàn do sân hận mà người ngu làm việc ác, chính trong lúc làm ác họ cũng không biết mình tạo ác nghiệp. Không có người nào trong lúc làm ác mà không biết “Ta làm ác”. Đây chỉ nói là người làm ác không biết đến hậu quả của cái nghiệp này sẽ thế nào mà thôi.
Sehi: do những nghiệp là của riêng họ.
Dummedho: người Vô trí bị sa Địa ngục, bị lửa
thiêu đốt.
Cuối thời Pháp, nhiều Tỳ khưu chứng đắc Thánh quả, nhất là Tu Đà Hườn quả.
Vì câu nói trống bị căm thù,
Bá hộ không hờn giận kẻ ngu,
Đốt ruộng, đốt nhà, mong báo oán,
Đốt luôn hương thất bậc chân tu.
Lại đem hồi hướng phước đầu tiên,
Cho kẻ giúp mình tạo phước duyên,
Rốt cuộc kẻ gian ra sám hối,
Dứt ngay oan trái kiếp hiện tiền.
Kẻ trộm về sau đọa A Tỳ,
Rồi làm ngạ quỉ, bởi ngu si,
Không lường hậu quả hành vi ác,
Thậm thượt mình trăn, kéo lết đi.
DỨT TÍCH NGẠ QUỈ MÌNH TRĂN
Ajagarapetavatthu
Bản Pāli · Chaṭṭhasaṅgāyana Tipiṭaka
Atha pāpāni kammānīti imaṃ dhammadesanaṃ satthā veḷuvane viharanto ajagarapetaṃ ārabbha kathesi.
Ekasmiñhi samaye mahāmoggallānatthero lakkhaṇattherena saddhiṃ gijjhakūṭato otaranto dibbena cakkhunā pañcavīsatiyojanikaṃ ajagarapetaṃ nāma addasa. Tassa sīsato aggijālā uṭṭhahitvā pariyantaṃ gacchanti, pariyantato uṭṭhahitvā sīsaṃ gacchanti, ubhayato uṭṭhahitvā majjhe otaranti. Thero taṃ disvā sitaṃ pātvākāsi. Lakkhaṇattherena sitakāraṇaṃ puṭṭho “akālo, āvuso, imassa pañhassa veyyākaraṇāya, satthu santike maṃ puccheyyāsī”ti vatvā rājagahe piṇḍāya caritvā satthu santikaṃ gatakāle lakkhaṇattherena puṭṭho āha – “tatrāhaṃ, āvuso, ekaṃ petaṃ addasaṃ, tassa evarūpo nāma attabhāvo, ahaṃ taṃ disvā ‘na vata me evarūpo attabhāvo diṭṭhapubbo’ti sitaṃ pātvākāsi”nti. Satthā “cakkhubhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharantī”tiādīni (pārā. 228; saṃ. ni. 2.202) vadanto therassa kathaṃ patiṭṭhāpetvā “mayāpi eso, bhikkhave, peto bodhimaṇḍeyeva diṭṭho, ‘ye ca pana me vacanaṃ na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ ahitāya assā’ti na kathesiṃ, idāni moggallānaṃ sakkhiṃ labhitvā kathemī”ti vatvā bhikkhūhi tassa pubbakammaṃ puṭṭho byākāsi –
Kassapabuddhakāle kira sumaṅgalaseṭṭhi nāma suvaṇṇiṭṭhakāhi bhūmiṃ santharitvā vīsatiusabhaṭṭhāne tattakeneva dhanena vihāraṃ kāretvā tāvattakeneva vihāramahaṃ kāresi. So ekadivasaṃ pātova satthu santikaṃ gacchanto nagaradvāre ekissā sālāya kāsāvaṃ sasīsaṃ pārupitvā kalalamakkhitehi pādehi nipannaṃ ekaṃ coraṃ disvā “ayaṃ kalalamakkhitapādo rattiṃ vicaritvā divā nipannamanusso bhavissatī”ti āha. Coro mukhaṃ vivaritvā seṭṭhiṃ disvā “hotu, jānissāmi te kattabba”nti āghātaṃ bandhitvā sattakkhattuṃ khettaṃ jhāpesi, sattakkhattuṃ vaje gunnaṃ pāde chindi, sattakkhattuṃ gehaṃ jhāpesi, so ettakenāpi kopaṃ nibbāpetuṃ asakkonto tassa cūḷūpaṭṭhākena saddhiṃ mittasanthavaṃ katvā “kiṃ te seṭṭhino piya”nti puṭṭho “gandhakuṭito aññaṃ tassa piyataraṃ natthī”ti sutvā “hotu, gandhakuṭiṃ jhāpetvā kopaṃ nibbāpessāmī”ti satthari piṇḍāya paviṭṭhe pānīyaparibhojanīyaghaṭe bhinditvā gandhakuṭiyaṃ aggiṃ adāsi. Seṭṭhi “gandhakuṭi kira jhāyatī”ti sutvā āgacchanto jhāmakāle āgantvā gandhakuṭiṃ jhāmaṃ olokento vālaggamattampi domanassaṃ akatvā vāmabāhuṃ samañjitvā dakkhiṇena hatthena mahāapphoṭanaṃ apphoṭesi. Atha naṃ samīpe ṭhitā pucchiṃsu – “kasmā, sāmi, ettakaṃ dhanaṃ vissajjetvā katagandhakuṭiyā jhāmakāle apphoṭesī”ti? So āha – “ettakaṃ me, tātā, aggiādīhi asādhāraṇe buddhassa sāsane dhanaṃ nidahituṃ laddhaṃ, ‘punapi ettakaṃ dhanaṃ vissajjetvā satthu gandhakuṭiṃ kātuṃ labhissāmī’ti tuṭṭhamānaso apphoṭesi”nti. So puna tattakaṃ dhanaṃ vissajjetvā gandhakuṭiṃ kāretvā vīsatisahassabhikkhuparivārassa satthuno dānaṃ adāsi. Taṃ disvā coro cintesi – “ahaṃ imaṃ amāretvā maṅkukātuṃ na sakkhissāmi, hotu, māressāmi na”nti nivāsanantare churikaṃ bandhitvā sattāhaṃ vihāre vicarantopi okāsaṃ na labhi. Mahāseṭṭhipi satta divasāni buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dānaṃ datvā satthāraṃ vanditvā āha – “bhante, mama ekena purisena sattakkhattuṃ khettaṃ jhāpitaṃ, sattakkhattuṃ vaje gunnaṃ pādā chinnā, sattakkhattuṃ gehaṃ jhāpitaṃ, idāni gandhakuṭipi teneva jhāpitā bhavissati, ahaṃ imasmiṃ dāne paṭhamaṃ pattiṃ tassa dammī”ti.
Taṃ sutvā coro “bhāriyaṃ vata me kammaṃ kataṃ, evaṃ aparādhakārake mayi imassa kopamattampi natthi, imasmimpi dāne mayhameva paṭhamaṃ pattiṃ deti, ahaṃ imasmiṃ dubbhāmi, evarūpaṃ me purisaṃ akhamāpentassa devadaṇḍopi me matthake pateyyā”ti gantvā seṭṭhissa pādamūle nipajjitvā “khamāhi me, sāmī”ti vatvā “kiṃ ida”nti vutte, “sāmi, evaṃ ayuttakaṃ kammaṃ mayā kataṃ, tassa me khamāhī”ti āha. Atha naṃ seṭṭhi “tayā me idañcidañca kata”nti sabbaṃ pucchitvā “āma, mayā kata”nti vutte, “tvaṃ mayā na diṭṭhapubbo, kasmā me kujjhitvā evamakāsī”ti pucchi. So ekadivasaṃ nagarā nikkhantena tena vuttavacanaṃ sāretvā “iminā me kāraṇena kopo uppādito”ti āha. Seṭṭhi attanā vuttaṃ saritvā “āma, tāta, vuttaṃ mayā, taṃ me khamāhī”ti coraṃ khamāpetvā “uṭṭhehi, tāta, khamāmi te, gaccha, tātā”ti āha. Sace me, sāmi, khamasi, saputtadāraṃ maṃ gehe dāsaṃ karohīti. Tāta, tvaṃ mayā ettake kathite evarūpaṃ chedanaṃ akāsi, gehe vasantena pana saddhiṃ na sakkā kiñci kathetuṃ, na me tayā gehe vasantena kiccaṃ atthi, khamāmi te, gaccha, tātāti. Coro taṃ kammaṃ katvā āyupariyosāne avīcimhi nibbatto dīgharattaṃ tattha paccitvā vipākāvasesena idāni gijjhakūṭe pabbate paccatīti.
Evaṃ satthā tassa pubbakammaṃ kathetvā, “bhikkhave, bālā nāma pāpāni kammāni karontā na bujjhanti, pacchā pana attanā katakammehi ḍayhamānā attanāva attano dāvaggisadisāva hontī”ti vatvā anusandhiṃ ghaṭetvā dhammaṃ desento imaṃ gāthamāha –
“Atha pāpāni kammāni, karaṃ bālo na bujjhati;
Sehi kammehi dummedho, aggiḍaḍḍhova tappatī”ti.
Tattha atha pāpānīti na kevalaṃ bālo kodhavasena pāpāni karoti, karontopi pana na bujjhatīti attho. Pāpaṃ karonto ca “pāpaṃ karomī”ti abujjhanako nāma natthi. “Imassa kammassa evarūpo nāma vipāko”ti ajānanatāya “na bujjhatī”ti vuttaṃ. Sehīti so tehi attano santakehi kammehi dummedho nippañño puggalo niraye nibbattitvā aggiḍaḍḍhova tappatīti attho.
Desanāvasāne bahū sotāpattiphalādīni pāpuṇiṃsūti.
Ajagarapetavatthu chaṭṭhaṃ.
X. 6. The Boa-Constrictor Ghost
Bản Anh · E. W. Burlingame, Buddhist Legends (1921)
136. In the act of committing wicked deeds, the simpleton does not realize their wickedness;
But the stupid man is consumed by his own wicked deeds, as if burnt with fire.
This religious instruction was given by the Teacher while he was in residence at Veḷuvana with reference to a ghost in the form of a boa-constrictor.
For once upon a time Elder Moggallāna the Great was descending from Vulture Peak with Elder Lakkhaṇa, when by Supernatural Vision he beheld a ghost twenty-five leagues long in the form of a boa-constrictor. Flames of fire proceeded from his head and descended on his extremities; flames of fire proceeded from his extremities and descended on his head; flames of fire proceeded from both sides of him and descended on his middle. When the Elder beheld that ghost he smiled; and when the Elder Lakkhaṇa asked him why he smiled, he replied, “Brother, it is not the proper time to answer that question; wait until we are in the presence of the Teacher, and then ask me.”
When, therefore. Elder Moggallāna the Great had completed his round for alms in Rājagaha, and had come into the presence of the Teacher, Elder Lakkhaṇa repeated his question. Elder Moggallāna the Great replied as follows, “At that spot, brother, I saw a ghost, and his outward appearance was such and such. When I saw him, I thought to myself, ‘No such ghost as that did I ever see before.’ That is why I smiled.” Then said the Teacher, “Monks, my disciples indeed possess eyes and use them.” Continuing, he confirmed the statement of the Elder and added, “I saw that very ghost as I sat on the Throne of Enlightenment. However, the thought came into my mind, ‘If any refuse to believe my word, it may be to their detriment.’ Therefore I said nothing about it. But now that I have Moggallāna for my witness, I do say it.” When he had thus spoken, in response to a request of the monks, he explained what the ghost had done in a previous state of existence.
6 a. Story of the Past: The treasurer Sumaṅgala and the thief
The story goes that in the dispensation of the Buddha Kassapa a treasurer named Sumaṅgala spread the ground with bricks of gold for a space of twenty usabhas, expended an equal amount of treasure in building a monastery, and an equal amount in giving a festival in honor of the opening of the monastery. One day, very early in the morning, as he was on his way to pay his respects to the Teacher, he saw hidden in a certain rest-house at the gate of the city a certain thief, his feet spattered with mud, his robe drawn over his head. The treasurer said to himself, “This man with feet all spattered with mud must be some night-prowler in hiding.” Upon seeing the treasurer, the thief opened his mouth and said, “Never mind, I know how to get even with you!” And conceiving a grudge against the treasurer, he burned his field seven times, cut off the feet of the cattle in his cattle-pen seven times, and burned his house seven times.
But in spite of all this, he was unable to satisfy his grudge against the treasurer. So he made friends with the treasurer’s page and asked him, “What is your master the treasurer especially fond of?” “There is nothing he thinks more of than the Perfumed Chamber,” replied the page. “Very well,” thought the thief, “I will burn up the Perfumed Chamber and thus satisfy my grudge.” Accordingly, when the Teacher entered the city for alms, he broke all the vessels used for drinking and eating and set fire to the Perfumed Chamber. When the treasurer heard the cry, “The Perfumed Chamber is on fire!” he immediately went thither, but before he arrived at the Perfumed Chamber it had burned to the ground.
As the treasurer looked at the Perfumed Chamber lying in ashes, he felt not so much grief as could be measured with the tip of a hair; but doubling his left arm, he clapped with his right as loud as he could. Those who stood near asked him, “Master, how comes it that after expending all this money in building a Perfumed Chamber you clap your hands when it burns to the ground?” Said the treasurer, “Friends, through fire and other mishaps I have been permitted to expend all this wealth in the cause of the Buddha. I clapped my hands because of the joy that filled my heart at the thought, ‘I shall once more be permitted to expend an equal amount of money in rebuilding the Perfumed Chamber.’ ” So the treasurer spent as much money again in rebuilding the Perfumed Chamber; and having so done, presented it as an offering to the Teacher and his retinue of twenty thousand monks.
When the thief saw that, he thought to himself, “Apparently I shall not be able to discomfit this man unless I kill him. Very well, I will kill him.” So he fastened a knife in the fold of his undergarment, and thus armed, went about the monastery for a period of seven days. But he found no opportunity to kill his man. During these seven days the great treasurer gave gifts to the Congregation of Monks presided over by the Buddha. Finally he paid obeisance to the Teacher and said, “Reverend Sir, a certain thought dwells in my mind, and it is this, ‘Seven times a certain man has burned my field, seven times he has cut off the feet of my cattle, and seven times he has burned my house. That man also must have set fire to the Perfumed Chamber just now.’ I make over to that man the first-fruits of the merit of this offering.”
When the thief heard that, he thought to himself, “It was indeed a grievous sin that I committed. But although I am so grievous a sinner, this man cherishes no ill-will at all towards me. Instead, he makes over to me alone the first-fruits of the merit of this offering. Compared to this man, I appear to great disadvantage. If I do not ask so magnanimous a man as this to pardon me, punishment from the king may fall upon my head.” So he went and prostrated himself at the feet of the treasurer, saying, “Pardon me, master.” “What do you mean?” asked the treasurer. The thief replied, “All this evil have I done; pardon me for it.” Thereupon the treasurer asked him about each particular thing, saying, “Did you do this to me? Did you do that?” “Yes, master,” replied the thief, “all this I did myself.” “But,” said the treasurer, “I never saw you before. Why did you take a dislike to me and do what you have done?”
The thief replied, “One day as you were coming out of the city, you said something and I remembered it; that is why I took a dislike to you.” The treasurer immediately remembered that he had said that very thing, and straightway asked the thief to pardon him, saying, “Yes, friend, I did say that; pardon me for it.” Then he said, “Rise, friend, I pardon you; go your way, friend.” Then said the thief, “Master, if you pardon me, let me be a slave in your house, together with my children and my wife.” The treasurer replied, “Friend, because of what I said, you caused this damage. But it would be impossible for me to hold converse with you if you were to dwell in my house. Nor have I need that you should dwell in my house. I pardon you freely. Go your way, friend.” End of Story of the Past.
Said the Teacher in conclusion, “Because the thief committed this evil deed, at the end of his allotted term of life, he was reborn in the Avīci Hell. After suffering torment there for a long period of time, because the fruit of his evil deed is not yet exhausted, he is now suffering torment on Vulture Peak.”
After the Teacher had related the evil deed of the ghost in a previous state of existence, he said, “Monks, in the act of committing wicked deeds, simpletons do not realize their wickedness. Afterwards, however, they are consumed by the wicked deeds they have themselves committed, and are like burning forests which they themselves have set on fire.” So saying, he joined the connection, and preaching the Law pronounced the following Stanza,
136. In the act of committing wicked deeds, the simpleton does not realize their wickedness;
But the stupid man is consumed by his own wicked deeds, as if burnt with fire.
- The Story of the Present is derived from Saṁyutta, xix: ii. 254 ff. Text: N iii. 60-64.
Biên tập trang: Tuệ Minh
Nguồn trích dẫn
- Bản Việt: Trưởng lão Pháp Minh dịch từ Pāli, Chú giải Kinh Pháp Cú (Dhammapada-aṭṭhakathā), quyển 3, NXB Tôn Giáo, 2011; bản số hoá trên theravada.vn. Chép nguyên văn bản dịch, chỉ trình bày lại cho dễ đọc.
- Bản Pāli: Dhammapada-aṭṭhakathā, Chaṭṭhasaṅgāyana Tipiṭaka, Viện Nghiên cứu Vipassana (VRI), tipitaka.org.
- Bản Anh: Eugene Watson Burlingame dịch, Buddhist Legends, Harvard Oriental Series 28–30, 1921 (thuộc phạm vi công cộng); bản số hoá do Ānandajoti Bhikkhu hiệu đính, ancient-buddhist-texts.net.
- Bản dịch tiếng Việt thuộc quyền của dịch giả và nơi ấn hành, được đăng để học Pháp, không thu phí. Nếu chủ sở hữu bản quyền yêu cầu, xin liên hệ Hoan Hỉ (0902 332 970) để chúng tôi điều chỉnh ngay.