Bùa hộ mệnh, đeo tượng Phật: điều gì thật sự che chở

Một tấm lòng đáng quý

Thử hình dung một bà mẹ ở quê, trước ngày con trai lên thành phố đi làm, lên chùa thỉnh một mặt Phật nhỏ, đeo vào cổ con và dặn: “Có Phật che chở con.” Không ai nên cười tấm lòng ấy. Đó là tình thương, là niềm tin vào Đức Phật. Câu hỏi chỉ là: điều gì thật sự che chở người con khi đi xa?

Kinh Châu Báu: hộ trì bằng sự thật

Kinh Châu Báu là một trong những bài kinh hộ trì được tụng nhiều nhất. Theo chú giải, kinh được nói khi thành Vesālī gặp nạn đói, dịch bệnh. Nhưng hãy nhìn vào lời kinh: mỗi đoạn tán thán một phẩm chất của Đức Phật, của Pháp, của Tăng, rồi kết bằng câu “do sự thật này, mong được an lành” (Kinh Tập 2.1, kệ 3). Sự an lành được cầu đến nhờ sự thật, không nhờ một vật thể nào. Ngay ở kệ thứ hai, kinh mời các loài chúng sinh “hãy khởi tâm từ với loài người” (kệ 2).

Kinh còn nói người đã thấy các Thánh đế thì từ bỏ “mọi sự chấp thủ giới cấm” (kệ 10), tức sự tin rằng nghi lễ, vật phẩm tự nó đem lại thanh tịnh và an toàn. Đây là chỗ cần hiểu cho đúng: kinh hộ trì không phải là một thứ bùa bằng lời.

Kinh Vua Rắn: hộ trì bằng tâm từ

Tăng Chi Bộ 4.67 kể có một vị Tỷ-kheo bị rắn cắn chết. Đức Phật nói: vị ấy hẳn đã không rải tâm từ đến các dòng họ rắn. Rồi Ngài dạy: “Này các Tỷ-kheo, Ta cho phép rải tâm từ đến bốn dòng họ vua rắn này, để giữ an cho mình, che chở cho mình, hộ trì cho mình” (AN 4.67, đoạn 4.1). Chữ “hộ trì cho mình” ở đây là attaparitta, cùng gốc với chữ paritta. Và bài kệ đi kèm là lời chúc: “Mong mọi chúng sinh, mọi loài có sự sống, mọi loài hiện hữu, đều gặp điều lành, đừng ai gặp điều ác” (đoạn 8.1–8.4). Sự che chở mà Đức Phật trao cho các đệ tử là một tâm không có thù hận.

Kinh Phạm Võng nói gì về bùa chú

Trong Kinh Phạm Võng, phần tả giới hạnh của Đức Phật, có một danh sách dài những thuật mà “một số Sa-môn, Bà-la-môn ăn vật thực do tín tâm dâng cúng” dùng để nuôi mạng, và “Sa-môn Gotama tránh xa”. Trong đó có thuật hộ thân tránh tên bắn (saraparittāṇa, DN 1, đoạn 1.21.2) và lễ khấn hứa với thần linh (paṇidhikamma, đoạn 1.27.2). Danh sách này trước hết nói về cách kiếm sống của người tu, nhưng nó cho thấy Đức Phật không xem bùa chú là con đường che chở.

Pháp Cú nói thẳng hơn: “Vì sợ hãi, nhiều người tìm nương tựa nơi núi, nơi rừng, nơi vườn và cây thiêng. Đó không phải nơi nương tựa an ổn” (Pháp Cú, kệ 188–189). Nơi nương tựa an ổn là Phật, Pháp, Tăng, và thấy bốn Thánh đế bằng chánh trí (kệ 190–192). Bài Tam Bảo, quy y là gì nói kỹ về điều này.

Đeo tượng Phật thế nào cho có ý nghĩa

Nếu bạn đang đeo một mặt Phật, không cần tháo ra. Hãy đổi cách nhìn nó. Mỗi lần chạm vào, hãy nhớ một đức hiệu của Đức Phật: “Đức Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác” (Tăng Chi Bộ 4.61, đoạn 7.3), và nhớ lời Tam quy: “Con xin quy y Phật”. Hãy để nó nhắc bạn giữ năm giới, nói lời tử tế, và gửi tâm từ đến người bên cạnh. Kinh Kālāma khuyên đừng tin chỉ vì truyền thống, mà tự xét điều gì đưa đến lợi ích và an vui (Tăng Chi Bộ 3.65, đoạn 4.1). Một mặt Phật nhắc ta sống tốt thì đưa đến lợi ích. Một mặt Phật khiến ta nghĩ mình được che chở dù sống thế nào thì không.

Một gợi ý nhỏ

Sáng mai, khi đeo mặt Phật hay chắp tay trước bàn thờ, hãy đọc thầm một câu trong Kinh Châu Báu: “Đây là châu báu quý giá nơi Đức Phật; do sự thật này, mong được an lành.” Rồi gửi một lời chúc tâm từ cho người thân đang đi xa. Đó là sự hộ trì mà kinh dạy.