Các ngày lễ Phật giáo Nam truyền trong năm
Mỗi ngày lễ Nam truyền gắn với một đêm trăng tròn và một đoạn kinh. Trang này gom lịch năm 2026, 2027 và dẫn đến bài riêng của từng lễ.
Lịch các ngày lễ năm 2026 và 2027
| Mốc | Âm lịch | Năm 2026 | Năm 2027 |
|---|---|---|---|
| Māgha Pūjā (Lễ Tứ chúng hội tụ) | Rằm tháng Giêng | Thứ Ba, 3/3/2026 | Thứ Bảy, 20/2/2027 |
| Chôl Chnăm Thmây (Tết cổ truyền Khmer) | Giữa tháng Tư dương lịch (lịch Khmer) | Thứ Ba 14/4 đến Thứ Năm 16/4/2026 | Thứ Tư 14/4 đến Thứ Sáu 16/4/2027 |
| Vesak (Đại lễ Tam hợp) | Rằm tháng Tư | Chủ nhật, 31/5/2026 | Thứ Năm, 20/5/2027 |
| Āsāḷha Pūjā (ngày Chuyển Pháp Luân) | Rằm tháng Sáu | Thứ Ba, 28/7/2026 | Chủ nhật, 18/7/2027 |
| Nhập hạ (An cư mùa mưa) | 16 tháng Sáu | Thứ Tư, 29/7/2026 | Thứ Hai, 19/7/2027 |
| Sene Dolta (lễ báo hiếu ông bà của người Khmer) | Cuối tháng Tám, đầu tháng Chín (lịch Khmer) | Thứ Bảy 10/10 đến Thứ Hai 12/10/2026 | Thứ Tư 29/9 đến Thứ Sáu 1/10/2027 |
| Ra hạ, lễ Tự tứ (Pavāraṇā) | Rằm tháng Chín | Thứ Bảy, 24/10/2026 | Thứ Năm, 14/10/2027 |
| Ngày Abhidhamma (Đức Phật từ cõi trời trở về) | Rằm và 16 tháng Chín | Thứ Bảy, 24/10/2026 | Thứ Năm, 14/10/2027 |
| Mùa dâng y Kathina | 16/9 đến rằm tháng Mười | Chủ nhật 25/10 đến Thứ Hai 23/11/2026 | Thứ Sáu 15/10 đến Thứ Sáu 12/11/2027 |
Ngày tính theo âm lịch Việt Nam. Tết Chôl Chnăm Thmây và lễ Sene Dolta tính theo lịch Khmer. Các ngày Bố-tát hằng tháng có lịch riêng trong bài Ngày Bố-tát.
Bài riêng của từng ngày lễ
Vì sao lễ Nam truyền đều vào ngày trăng tròn
Thời Đức Phật, người Ấn Độ tính tháng theo tuần trăng và các nhóm tu sĩ thường tụ họp vào ngày 8, 14 và 15 của mỗi nửa tháng. Luật tạng kể vua Bimbisāra thấy vậy đã thỉnh Đức Phật cho chư Tăng cũng tụ họp vào những ngày ấy, và từ đó có ngày Bố-tát (Luật tạng, Kd 2, đoạn 1). Các sự kiện lớn trong cuộc đời Đức Phật được chú giải ghi theo ngày trăng tròn của từng tháng, nên các lễ lớn đều rơi vào ngày rằm.
Vì sao các nước Nam truyền có năm lệch ngày
Thái Lan, Myanmar, Lào, Campuchia và Sri Lanka dùng lịch âm riêng, mỗi lịch có cách đặt tháng nhuận khác âm lịch Việt Nam. Phần lớn các năm, ngày lễ trùng nhau hoặc lệch một ngày. Có năm lịch một nước đặt tháng nhuận trước, lễ ở nước ấy lùi sau một tháng. Chùa Nam tông Việt Nam theo âm lịch Việt Nam; chùa Khmer Nam Bộ theo lịch Khmer.
Tinh thần chung của các ngày lễ
Khi Đức Phật sắp nhập Niết-bàn, Ngài dạy rằng người kính trọng Như Lai với sự cúng dường tối thượng là người sống đúng Chánh pháp, không phải người dâng nhiều hoa hương (DN 16, đoạn 5.3). Mọi ngày lễ Nam truyền đều quay về một việc: bố thí, giữ giới, nghe pháp và tu tập, như ba căn bản làm phước trong Kinh AN 8.36.
Hỏi nhanh
Phật giáo Nam truyền có những ngày lễ lớn nào?
Bốn ngày lễ lớn theo tuần trăng là Māgha Pūjā (rằm tháng Giêng), Vesak (rằm tháng Tư), Āsāḷha Pūjā (rằm tháng Sáu) và lễ Tự tứ ra hạ (rằm tháng Chín). Kèm theo là mùa an cư, mùa dâng y Kathina, các ngày Bố-tát hằng tháng, và hai lễ lớn của người Khmer là Chôl Chnăm Thmây và Sene Dolta.
Lễ Vesak năm 2027 là ngày nào?
Vesak năm 2027 rơi vào Thứ Năm 20/5/2027, tức rằm tháng Tư âm lịch.
Ngày lễ Nam truyền tính theo lịch nào?
Các ngày lễ tính theo tuần trăng. Ở Việt Nam dùng âm lịch Việt Nam; chùa Khmer dùng lịch Khmer, nên Tết Chôl Chnăm Thmây và lễ Sene Dolta có ngày riêng. Thái Lan, Myanmar, Sri Lanka có lịch âm riêng nên có năm lệch ngày.
Mỗi tháng có mấy ngày Bố-tát?
Bốn ngày: mùng 8, rằm, 23 và ngày cuối tháng âm lịch. Chư Tăng tụng giới bổn vào rằm và cuối tháng, người tại gia giữ Bát quan trai vào các ngày này.
Viết bởi Tuệ Minh
Nguồn trích dẫn
- Luật tạng, Đại Phẩm, chương Bố-tát (Kd 2), đoạn 1. Bản Việt: Tỳ khưu Indacanda dịch (Tạng Luật, Đại Phẩm); bản Pāli và bản Anh của Bhikkhu Brahmali trên SuttaCentral.
- Kinh Đại Bát Niết-bàn, Trường Bộ 16 (DN 16), đoạn 5.3. Bản Việt: HT. Thích Minh Châu dịch (Đại Tạng Kinh Việt Nam; bản trên SuttaCentral).
- Kinh Phước Nghiệp Sự, Tăng Chi 8.36 (AN 8.36). Bản Việt: HT. Thích Minh Châu dịch (Đại Tạng Kinh Việt Nam; bản trên SuttaCentral).